نظم نثر اللئالي - ابو علي اشرف مراغي - الصفحة ٢٧٤
دوم . رياض العاشقين كه در سال ٨٣٦ق، سروده شده و مطلع آن اين است : خداوندا ره بهبود بنماى نقاب از چهره مقصود بگشاى سوم . ليلى و مجنون كه در سال ٨٤٢ق، به نظم كشيده شده و مطلع آن چنين است : اى دل زتو ديده روشنايى وز تو به تو كرده آشنايى چهارم . هفت اورنگ يا عشق نامه كه مطلع آن اين است : اى زمين گستر و زمان آراى وى جهان پرور و جهان پيراى پنجم . ظفرنامه كه در سال ٨٤٨ق، آن را سروده و بيت اوّل آن ، اين است : خدايا تويى پادشاه همه خداوندى تو پناه همه مثنويهاى پنجگانه مزبور نيز در نسخه كليات آثار اشرف در هر دو كتابخانه مزبور در تبريز، موجود است . مثنوى بهرامشاه كه در سال ٨٤٤ق، از نظم آن در هرات فارغ شده است و نسخه اى از آن در كتابخانه دارالكتب قاهره به شماره ٤٣٢٠س با تاريخ ٨٥٥ق، نگهدارى مى شود . نظم «صد كلمه» منسوب به «جاحظ» كه با حديث «لو كشف الغطاء ما ازددت يقينا» آغاز مى شود . نسخه اى از آن در كتابخانه شخصى طاهرى شهاب در سارى نگهدارى مى شود. [١] نظم نثراللئالى (رساله حاضر) . اشرف مراغى، پيش از آنكه به عنوان شاعر و اديب متوسط مطرح باشد ، بيشتر به عنوان عارف روشندل و صوفى صافى ضمير و عاشق شيدا و دلخسته، جلوه گر شده است ؛ چنانكه از اين ترجيع بند، حال وى هويداست :
[١] الذريعه، ج ٢٤ ، ص ٥٣ و ٥٤ .[٢] همان، ج ٩ ، ص ١٣٠٥.[٣] فهرست نسخه هاى خطى كتابخانه مركزى دانشگاه تهران، ج٢ ص ٢٩٠ .[٤] فهرست نسخه هاى خطّى مدرسه سپهسالار، ج ٢، ص ٨ .[٥] فهرست نسخه هاى خطّى كتابخانه مركزى دانشگاه تهران، ج ٢ ، ص ٢٩٠ .[٦] همان ، ج٢ ، ص ٢٩٠ .[٧] فهرست كتابهاى فارسى مشار ١ / ١٣١٤ .[٨] ميراث حديث شيعه ، ج ١، ص ١٩٥ .[٩] الذريعة، ج ٢٤ ، ص ٢٠٤ .[١٠] همان جا .[١١] همان ، ج ١٤ ، ص ٩٩ .[١٢] فهرست نسخه هاى خطى كتابخانه مركزى دانشگاه تهران ، ج ٢ ، ص ٢٩١ .[١٣] دانشمندان آذربايجان ، ص ٢١ .[١٤] ريحانة الأدب ج ١ ، ص ١٢٨ .[١٥] نسخه هاى خطى «نشريه دانشگاه تهران» ج ٦ ، ص ٦٢٥ .[١٦] تاريخ نظم و نثر فارسى ، ص ٣٣٩ .[١٧] قورچوق ، نمد درازى بوده كه درويشان ، دور كلاه خود مى پيچيده اند .[١٨] دانشمندان آذربايجان ، ص ١٤٧ .[١٩] همان جا .[٢٠] تذكره نفائس المجالس ، ص ١١ .[٢١] نسخه هاى خطّى «نشريه دانشگاه تهران»، ج٦ ، ص ٦٢٥ .