حکمت نامه كودک - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٩٠
نعمت الهى كه خلعت وجود است ، انسان را فرا مى گيرد و او با كمال عزّت و بزرگوارى ، ديده به جهان مى گشايد . پيامبر خدا از امام على عليه السلام پرسيد: «نخستين نعمتى كه خداوند به تو عنايت كرد ، چيست ؟ امام پاسخ داد : «نخستين نعمت الهى بر من ، اين است كه مرا آفريد ، در حالى كه چيز در خور ذكرى نبودم . [١] بنا بر اين ، تكرار همه ساله جشن تولّد ، به منظور سپاس گزارى از نخستين نعمت الهى ، شايسته و نيكوست ، هرچند دليل خاصّى كه استحباب اين جشن را اثبات نمايد ، وجود ندارد ؛ مانند جشن تكليف .
٢ . غُسل دادن [٢]
درباره غسل نوزاد ، چند نكته قابل توجّه است : الف ـ مقصود از اين غُسل ، شستشوى نوزاد نيست ؛ بلكه مقصود ، غُسل به مفهوم شرعى آن است . بنا بر اين ، كسى كه نوزاد را غُسل مى دهد ، بايد احكام غسل (مانند: قصد قربت و ترتيب) را رعايت نمايد . ب ـ استحباب اين غسل ، مشروط است به ضرر نداشتن آن براى كودك . [٣]
[١] عيد ، در لغت از ريشه «عَوْد» به معناى بازگشت است . بنا بر اين ، روزهايى كه نعمت هاى از دست رفته به فرد يا جامعه باز مى گردد ، عيد ناميده مى شود ؛ ولى به تدريج اين كلمه در مطلقِ روزهاى فرخنده و مبارك به كار رفته است . هر چه نعمت الهى بزرگ تر باشد ، عيد از فرخندگى و شكوه بيشترى برخوردار بوده ، مايه مسرّت و شادمانى بيشترى است . بر اساس اين تعريف ، هر روزى كه انسان ، كارِ ناشايستى انجام ندهد ، براى او روز عيد محسوب مى شود . امام على عليه السلام دراين باره فرمود : «هر روزى كه در آن خداوند نافرمانى نشود ، روز عيد است» .[٢] متن روايت اين است : «قل ما أوّل نعمة أبلاك اللّه عز و جل وأنعم عليك بها ؟ قال : أن خلقني ـ جلّ ثناءه ـ ولم أك شيئا مذكورا» .[٣] البته برخى از فقها احتمال داده اند كه مقصود از آن ، مطلق شستشو و نظافت نوزاد باشد (ر.ك : جواهر الكلام : ج ٥ ص ٧١) .[٤] ر.ك : تحرير الوسيلة : ج ٢ ص ٣١ ، مسئله ٢ .[٥] ر. ك: العروة الوثقى : ج ٢ ص ١٥٧ .[٦] ر.ك : جواهر الكلام : ج ٥ ص ٧١ .