كه مهر و عطوفت نسبت به بزرگ سال ، نبايد فراموش شود . كودكى كه باارزش قلمداد مى شود و شخصيت او محترم شمرده مى شود (تكريم) ، به احساس خودْ ارزشمندى (عزّت و كرامت نفس) دست مى يابد و كسى كه براى خودش ارزش قائل باشد ، خود را به زشتى ها آلوده نمى كند . [١] كرامت نفس ، محور اساسى اخلاق اسلامى و تربيت اسلامى است و مهم ترين راه آن ، تكريم انسان ، بويژه در دوران كودكى است . البته بخشى از كرامت پرورى به آموزش زشتى ها و زيبايى ها مربوط مى شود ، ولى تكريم ، ارزش و اهميّت بسيار زيادى دارد . يكى از مهم ترين نكات تربيتى كه در تكريم شخصيت كودك بايد مورد توجه قرار گيرد جدى گرفتن احساسات او در هفت سال آغاز زندگى است، اين موضوع آن قدر اهميت دارد كه اين دوران در روايتى از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله، دوران سيادت و آقايى كودك شمرده شده است : الوَلَدُ سَيّدٌ سَبعَ سِنينْ . فرزند ، هفت سال سرور است . مقتضاى سيادت و آقايى كودك، فرماندهى او و اطاعت والدين است، بدين معنا كه كودك در هفت سال آغاز زندگى بايد در خانواده آقايى و فرماندهى كند و لذا هر

[١] ر . ك : ص ٢٢٥ .[٢] ر . ك : ص ٢٣٣ .[٣] ر . ك : ص ٢٠٥ .[٤] ر . ك : ص ١٩٩ .[٥] ر . ك : ص ٢٠٧ .[٦] ر . ك : ص ٢٠٥ .[٧] در خطبه شعبانيه : «وقروا كباركم وارحموا صغاركم» (الأمالى ، صدوق : ص ١٥٤) .[٨] من كرمت عليه نفسه لم يهنها بالمعصية ؛ هر كس جانش برايش محترم است ، آن را با گناه كوچك نمى كند (مستدرك الوسائل : ج ١١ ص ٣٣٩) . من كرمت نفسه قل شقاقه وخلافه ؛ هر كس جانش برايش گرامى باشد، ستيز و دعوايش كم مى شود (عيون الحكم : ص٤٦٤ ح ٨٤٤٨) . من كرمت عليه نفسه هانت عليه شهوته؛ هر كس جانش برايش محترم باشد ، خواهشش كوچك مى شود (بحار الأنوار : ج ٧٠ ص ٧٨ ح ١٢) و ... .[٩] ر.ك : ص ١٩٣ ح ٢٨٨ .