غنچه هاي شرم - پسنديده، عباس - الصفحة ٦٥
حيا و رعايت حقوق همسايگى
مردان حيا ، كوتاهى در حقّ همسايه را قبيح و مايه شرمسارى مى دانند . [١] حرمت همسايه بر همسايه ، همانند حرمت مادر اوست . [٢] همان گونه كه انسان هاى باحيا ، براى مادر خود ، احترام قائل اند ، براى همسايه نيز احترام قائل اند . به راستى با حاكميت چنين فرهنگى در يك جامعه ، چه رابطه اى ميان همسايه ها برقرار خواهد شد ؟ در چنين فرهنگى ، هر كار قبيحى ، قبيح است و انجام دادن آن در حقّ هر كسى ، زشت و ناپسند ؛ امّا اگر نسبت به همسايه باشد ، ده بار قبيح تر از است . مثلاً سرقت از خانه همسايه ، قبيح تر از سرقت از ده خانه ديگر است و يا نگاه بد به ناموس همسايه داشتن ، قبيح تر از نگاه بد به ده ناموس ديگر داشتن است . [٣]
حيا و كمك به نيازمندان جامعه
در شهر حيا ، نيازمندان ، بى پناه و بى پاسخ نمى مانند . حيا سبب مى شود كه اميد اميدواران ، نااميد نشود و دست تهى دستان خالى برنگردد . اگر
[١] امام صادق عليه السلام مى فرمايد : «آيا هر يك از شما شرم نمى كند از اين كه همسايه اش حقّ او را بشناسد ، ولى او حقّ همسايه اش را نشناسد ؟» . (الكافى ، ج ٢ ، ص ٦٣٥) به همين جهت ، حيا ، عامل مهمّى در حفظ حقوق همسايگان است . اهل حيا براى همسايه حرمت قائل اند . رسول خدا فرموده است :[٢] الكافى ، ج ٢ ، ص ٦٦٦ ؛ تهذيب الأحكام ، ج ٦ ، ص ١٤١ .[٣] از مقداد بن اسود روايت شده : «رسول خدا به اصحاب خود فرمود : درباره زنا چه مى گوييد ؟ گفتند : خدا و رسولش آن را حرام كرده اند و از اين رو تا قيامت حرام است . پس رسول خدا به اصحاب خود فرمود : اگر كسى با ده زن زنا كند ، بهتر از آن است كه با زن همسايه اش زنا كند . سپس حضرت پرسيد : درباره سرقت چه مى گوييد ؟ گفتند : خدا و رسولش آن را حرام كرده اند و ازين رو حرام است . حضرت فرمود : اگر كسى از ده خانه سرقت كند ، بهتر از آن است كه از خانه همسايه اش سرقت كند» . (مسند احمد ، ج ٩ ، ص ٢٢٦ ، ح ٢٣٩١٥ . همچنين ر . ك : المعجم الكبير ، ج ٢٠ ، ص ٢٥٧ ؛ كنزالعمّال ، ج ٩ ، ص ٥٣ ، ح ٢٤٩٠١)