غنچه هاي شرم - پسنديده، عباس - الصفحة ٢١
فصل يكم : حيا و خلوت
معمولاً «مراعات» انسان ، در خلوت ، كاهش مى يابد . چرا؟ اين تفاوت رفتار به دليل حضور مردم است . شيطان در همه حال ، وسوسه انگيز است ؛ امّا قدرت وسوسه انگيزى و تأثير وسوسه هاى او در خلوت ، بيشتر مى گردد . نزديكى شيطان به انسان ، با حضور مردم ، رابطه معكوس دارد . اگر كسى تنها باشد ، شيطان به شدّت به وى نزديك است ، و اگر يك نفر ديگر اضافه شود ، قدرى فاصله مى گيرد و اگر تعداد آنان از سه نفر به بالا باشد ، بيشتر و بيشتر فاصله مى گيرد . اين را مى توان در شدّت و ضعف وسوسه هاى نفسانى در حالت هاى ياد شده ، مشاهده كرد . شيطان در وضعيت تنهايى انسان ، ويژگى هايى دارد كه مى تواند تصويرگر خطر شيطان در اين موقعيت باشد : يكى « شدّت اهتمام » وى براى وسوسه كردن انسان . نبود ديگران ، احتمال «وسوسه پذيرى» را افزايش مى دهد و اميد شيطان را براى گم راهى انسان ، بيشتر مى كند و به همين جهت ، اهتمام او به فريب بشر نيز افزايش مى يابد . [١] ويژگى دوم ، « افزايش جرئت » شيطان بر انسان تنهاست . تنهايى سبب مى شود كه جرئت شيطان براى فريب
[١] الكافى ، ج ٦ ، ص ٥٣٣ ؛ مشكاة الأنوار ، ص ٣١٩ .[٢] الكافى ، ج ٦ ، ص ٥٣٣ و ص ٥٣٤ ؛ تهذيب الأحكام ، ج ٩ ، ص ٥٣٣ .[٣] الكافى ، ج ٦ ، ص ٥٣٤ ؛ مشكاة الأنوار ، ص ٥٥٠ ؛ بحار الأنوار ، ج ٨٠ ، ص ١٧٣ .[٤] الخصال ، ص ١٣٢ (ح ١٤٠) ؛ بحار الأنوار ، ج ١١ ، ص ٣١٨ .[٥] ر . ك : بحار الأنوار ، ج ٧٢ ، ص ١٩٧ ؛ مستدرك الوسائل ، ج ١٤ ، ص ٢٦٥ .[٦] رسول خدا مى فرمايد : «خداوند تبارك و تعالى براى شما امت من نمى پسندد كه كسى در اتاقى تنها بخوابد» . (كتاب من لايحضره الفقيه ، ج ٣ ، ص ٥٥٦ ، ح ٤٩١٤) .[٧] امام كاظم عليه السلام مى فرمايد : «رسول خدا سه گروه را نفرين كرده است : كسى كه تنهايى غذا مى خورد و كسى كه تنهايى در خانه مى خوابد و كسى كه در بيابان ، تنهايى سفر مى كند» . (كتاب من لايحضره الفقيه ، ج ٢ ، ص ٢٧٧ ، ح ٢٤٣٤ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٦ ، ص ١٨٧)[٨] الأمالى ، مفيد ، ص ٣١٥ ، الأمالى ، طوسى ، ص ٨٣ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٤ ، ص ١٩٢ .[٩] مستدرك الوسائل ، ج ١٤ ، ص ٢٦٦ ؛ مسند أحمد ، ج ٣ ، ص ٤٤٦ .[١٠] تنبيه الخواطر ، ج ٢ ، ص ٩١ .