انسان شناسى از منظر قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٥ - ١/ ٤ تركيبى از دو جهان

١٢.امام صادق عليه السلام : ستون انسان ، خِرد (مغز) است ، و هوش و فهم و حافظه و دانش ، از خِرد بر مى خيزد ، و با خرد است كه كامل مى شود ، و خِرد ، راه نماى او و مايه بينش او و كليد كارهاى اوست .

١ / ٣

تركيب خِرد و خواهش

١٣.علل الشرائع ـ به نقل از عبد اللّه بن سنان ـ: از ابو عبد اللّه امام صادق عليه السلام پرسيدم : فرشتگان برترند يا آدميان؟ فرمود : «اميرمؤمنان على بن ابى طالب عليه السلام فرمود : خداى توانا و بزرگ ، در فرشتگان ، خِرد نهاد ، بى خواهش و در چارپايان ، خواهش نهاد ، بى خرد و در آدميان ، هر دو را نهاد . پس هر كس خِردش بر خواهشش چيره آيد ، او از فرشتگان ، بهتر است و هر كس خواهشش بر خردش چيره آيد ، او از چارپايان ، بدتر [و پست تر] است .

١ / ٤

تركيبى از دو جهان

١٤.امام كاظم عليه السلام : خداوند ، دو جهان به هم پيوسته آفريد : جهان بَرين و جهان پايين ، و اين هر دو جهان را در آدميزاد در آميخت .

١٥.امام صادق عليه السلام : انسان از بُعد دنيوى و بعد اُخروى آفريده شده است . پس هرگاه خداوند اين دو را با هم جمع كند ، زندگى انسان در زمين آغاز مى شود ؛ زيرا كه از بُعد آسمان به دنيا فرود آمده است . هرگاه خداوند ، آن دو را از هم جدا سازد ، با اين جدايى مرگ رُخ مى دهد و بُعد اُخروى به آسمان باز گردانده مى شود . پس ، زندگى در زمين است و مرگ ، در آسمان ؛ زيرا كه ميان روح ها و جسد ، جدايى افكنده مى شود ، و روح و نور به قدرت نخستين بازگردانده مى شود ، و جسم بر جان مى مانَد ، چون از بُعد دنيوى [و زمينى] است .