اخلاق خانواده(ج1) - فاخری، عليرضا؛ منتظری، محمدحسين - الصفحة ١٥٠ - پرورش استعدادها
همچنين درباره مطلوب بودن علمى كه آميخته با دانش فطرى باشد، فرمود:
«الْعِلْمُ عِلْمانِ، عِلْمٌ مَطْبُوعٌ وَ عِلْمٌ مَسْمُوعٌ وَ لا يَنْفَعُ الْمَسْمُوعُ إِذا لَمْ يَكُنِ الْمَطْبُوعُ»[١]
علم دو گونهاست: دانش فطرى (طبيعى) و دانش اكتسابى، اگر دانش فطرى نباشد، اكتسابى هم سود نمىدهد.
ب- آموزشهاى علمى و مهارتهاى اجتماعى
از نظر اسلام، با توجّه به شرايط سنّى و آمادگى ذهنى كودك، آموزش او در زمينههاى گوناگون توصيه و تأكيد شده است. امام صادق ٧ فرمود:
«الْغُلامُ يَلْعَبُ سَبْعَ سِنينَ وَ يَتَعَلَّمُ الْكِتابَ سَبْعَ سِنينَ وَ يَتَعَلَّمُ الْحَلالَ وَالْحَرامَ سَبْعَ سِنينَ»[٢]
كودك تا هفت سالگى بازى كند، هفت سال دوم قرآن بياموزد و هفت سال ديگر حلال و حرام را فراگيرد.
در زمينه آموزش علمى كودك، اگر وى قادر به حفظ مطالب و دريافت آن از طريق ذهن نيست، بايد مسائل مورد نياز را به رشته تحرير درآورد تا از آن در موقع مناسب بهره گيرد. امام حسن مجتبى ٧ به فرزندان و برادر زادگانش فرمود:
«انَّكُمْ صِغارُ قَوْمٍ وَ يُوشَكُ انْ تَكُونُوا كِبارَ قَوْمٍ آخَرينَ، فَتَعَلَّمُوا الْعِلْمَ، فَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ انْ يَحْفَظَهُ فَلْيَكْتُبْهُ وَلْيَضَعْهُ فى بَيْتِهِ»[٣].
همانا شما (امروز) فرزندان گروهى هستيد و اميد مىرود كه فردا رهبران و بزرگان گروهى ديگر (آيندگان) باشيد، بنابراين، دانش بياموزيد و هر كدام حافظه قوى نداريد، آن را بنويسيد و نوشتهها را نگهدارى كنيد.
[١] - نهجالبلاغه، حكمت ٣٣١، ص ١٢٤٥
[٢] - وسائل الشيعه، ج ١٥، ص ١٩٤
[٣] - بحارالانوار، ج ٢، ص ١٥٢