آشنایی با ابواب فقه - نوری، محمد اسماعیل - الصفحة ٧٤ - انواع بيع

١ـ خريد و فروش نجاسات ؛ مانند مردار و همه مسكرات مايع ؛

٢ـ خريد و فروش چيزهايى كه از راه قمار يا دزدى به دست آمده باشد؛

٣ـ خريد و فروش چيزهايى كه منافع معمولى آن ها حرام است ؛ مانند آلات قمارو موسيقى ؛

٤ـ خريد و فروش چيزهايى كه مال نيست ؛ مانند حشرات ؛

٥ـ خريد و فروش كتاب هاى گمراه كننده ؛

٦ـ فـروش اسـلحـه بـه دشـمنان اسلام و چيزهاى ديگرى كه موجب تقويت آن ها بر ضد مسلمانان باشد؛

٧ـ معامله اى كه در آن ربا باشد و...[١]

در مـبـحـث (بـيـع) نـيز به بيان شروط فروشنده و مشترى و شروط ثمن (قيمت) و مثمن (كالا)، احكام فسخ معامله و مانند آن پرداخته اند.

انواع بيع

مـعـامـله از نـظـر قيمت به چهار شكل صورت مى گيرد كه در فقه اسلامى ، به نام هاى مساومه ، مرابحه ، مواضعه و توليه ناميده مى شود و ترتيب آن بدين گونه است :

١ ـ مساومه : در اين معامله ـ كه بهترين نوع آن است ـ فروشنده قيمت تمام شده را مطرح نمى كند و با مشترى بر سر يك قيمت به توافق مى رسند و معامله با سود يا زيان انجام مى گيرد.

٢ ـ مـرابـحـه : در ايـن مـعـامـله ، فـروشـنـده قيمت تمام شده جنس را تعيين مى كند و آن را با سود مشخصى مى فروشد.

٣ ـ مواضعه : به عكس نوع دوم ، فروشنده با تعيين قيمت تمام شده ، آن را با ضرر مشخصى ، زير قيمت مى فروشد.

٤ ـ تـوليـه : در ايـن نـوع مـعـامـله نيز فروشنده با بيان قيمت تمام شده ، كالا را بدون سود و

[١] ر.ك . بـه : تـحـريـر الوسـيـله ، ج ١، ص ٤٩٣ـ٥٠٣؛ تـوضـيـح المسائل ، مساءله ٢٥٥ـ٢٨٠.