آشنایی با ابواب فقه - نوری، محمد اسماعیل - الصفحة ١٢٦ - ٤- کتاب الشفعه

خلاصۀ درس

١ - حيوانات وحشى حلال گوشت را اگر با شروطى كه در اسلام مقرّر شده «شكار» نمايند، پاك و حلال است.

٢ - حيوانات اهلى يا وحشى حلال گوشت را اگر به دستورى كه دين اسلام تعيين كرده «ذبح» كنند، پاك و حلال است و در غير اين صورت، «ميته» مى‌شود كه نجس و حرام است.

٣ - دين مقدس اسلام، همۀ «طيّبات» را حلال و همه «خبائث» را حرام كرده است. در فقه، مواردى از «طيّبات» و «خبائث» حيوانى و غير حيوانى بيان شده است.

٤ - «غصب» از گناهان بزرگ و داراى دو حكم است: ١ - تكليفى؛ ٢ - وضعى.

حكم تكليفى عبارت است از: حرمت غصب و وجوب ردّ آن به مالك.

حكم وضعى نيز عبارت است از: «ضمان»؛ يعنى: در صورت تلف شدن مال غصبى، غاصب ضامن مثل يا قيمت آن مى‌باشد.

٥ - اگر شريكى سهم خود را به ديگرى بفروشد، شريك ديگر در مواردى، حق دارد با پرداخت همان قيمت به مشترى، سهم شريك خود را از او پس بگيرد و به ملك خود ضميمه نمايد. اين حق را «حق شفعه» مى‌نامند.

پرسش

١ - شرايط «ذبح» حيوانات حلال گوشت چيست‌؟

٢ - قاعدۀ كلى اسلام در مورد حلال و حرام چيست‌؟

٣ - خوردن كدام يك از موجودات غير حيوانى حرام است‌؟

٤ - حكم تكليفى و وضعى غصب را بيان نماييد.

٥ - «حق شفعه» چيست و با چه شروطى ثابت مى‌شود