آشنایی با ابواب فقه - نوری، محمد اسماعیل - الصفحة ١٣٠ - ٧- کتاب الفرائض

اگر (لقطه) از چيزهاى فاسد شدنى (مثل غذا و ميوه) باشد، بايد تا مدتى كه فاسد نمى شود، آن را نگه دارد، بعد قيمت كند و خودش مصرف نمايد يا بفروشد و پولش را نگهدارد و در جـسـت و جوى صاحبش باشد (يعنى يك سال اعلام كند)؛ اگر پيدا نشد، از طرف او صدقه بدهد. احـتـيـاط مـسـتـحـب آن اسـت كـه اگـر دسـت رسـى بـه حـاكـم شـرع دارد، براى فروش از او اجازه بگيرد.[١]

بهتر اين است كه هر گاه انسان گم شده اى را يافت آن را برندارد تا از اين نظر، تكليفى بر عـهـده اش نـبـاشـد، مـگـر ايـن كـه بـرنـداشـتـن آن مـوجـب تـلف شـدن مـال گـردد. يـكـى از شـاگـردان امـام صـادق ٧ مـى گـويد: درباره (لقطه) از امام ٧ سؤ ال كردم ، فرمود:

(لا تَعَرَّضْ لَها، فَاِنَّ النّاسَ لَوْ تَرَكوُها لَجاءَ صاحِبُها حَتّى يَاءْخُذَها)[٢]

مـعـتـرّض گـم شـده نشو [آن را بر ندار] ؛ چون اگر مردم آن را رها كنند، صاحبش مى آيد و آن را بر مى دارد.

در حديثى ، امام باقر ٧ فرمودند:

(لا يَاءْكُلُ الضّالَّةَ اِلا الضّالّوُنَ)[٣]

گم شده را جز گمراهان نمى خورند.

٧-كتاب الفرائض

(فرائض) جمع (فريضه) ، به معناى تقدير، اندازه و واجب است . منظور از (فرائض) در ايـن جـا، سـهـم هـاى ارثـى مـشـخـّصـى اسـت كـه انـدازه آن هـا در قـرآن كـريـم تـعـيـيـن شده است .[٤]

چـون سـهـم بـرخـى از خـويـشـاونـدان مـيـّت در قـرآن بـيـان نـشـده ، از ايـن رو، شـهـيـد اول (ره) در كتاب لمعه ، از محقّق حلّى (ره) تبعيت نكرده و به جاى (كتاب الفرائض) ، (كتاب

[١] ر.ك . به : تحرير الوسيله ، ج ٢، ص ٢٢٣ـ٢٣٣.

[٢] وسائل الشيعه ، ج ٢٥، ص ٤٣٩.

[٣] همان ، ص ٤٤٠.

[٤] ر.ك . به : تحرير الوسيله ، ج ٢، ص ٣٧٣و٣٧٤؛ مسالك الافهام ، ج ٢، ص ٣٠٩.