آشنایی با ابواب فقه - نوری، محمد اسماعیل - الصفحة ٣٧ - فتوا

واجب غير موقّت : آن است كه مربوط به زمان خاصّى نباشد، مانند: راست گويى و عدالت .

٦ ـ مشروط و مطلق :

واجـب مـشـروط: آن اسـت كـه وجـوبـش عـلاوه بـر شـروط عـمـومـى تـكـليـف (مـثـل بـلوغ و عـقل) ، شرط ديگرى نيز داشته باشد؛ مانند حجّ كه وجوب آن متوقّف و مشروط بر استطاعت است .

واجب مطلق : آن است كه وجوبش بجز شروط عمومى تكليف ، بر چيز ديگرى متوقّف نباشد. بيش تر واجبات اين گونه است ؛ مانند نماز و روزه .[١]

فتــوا

(فـتـوا) عبارت است از بيان حكم شرعى به صورت كلّى ؛ مثلاً مجتهد فتوا مى دهد: (حرف زدن در نـمـاز جـايـز نـيـسـت) يـا (رفـتـن بـه جـبـهـه واجب است) يا (سيگار كشيدن حرام است) يا (غـسل روز جمعه را بايد انجام داد) و يا (نبايد در ملاء عام غذا خورد) و... در اين گونه موارد، مقلِّد بايد به فتواى مجتهد خود عمل كند و نمى تواند به مجتهد ديگر رجوع نمايد.

تـعـبـيرهاى ذيل نيز در اصطلاح فقها، در حكم فتواست ، مگر اين كه پيش از آن احتياط باشد كه در اين صورت ، فتوا نيست و در حكم احتياط است :

١ـ (لا يَخْلوُ مِنْ قُوَّةٍ) (خالى از قوّت نيست) ؛

٢ـ (لا يَبْعُدُ) (بعيد نيست) ؛

٣ـ (اَلاَْحْوَطُ الاَقْوى) (احتياط قوى تر)؛

٤ـ (لا يَخْلُو مِنْ وَجْهٍ)(خالى از وجه نيست) .[٢]

[١] ر.ك . بـه : آشنايى با علوم اسلامى ، ج ٣ (فقه) ، ص ٥٥ـ٥٧؛ تحرير المعالم ، ص ٦٠ـ٦٢.

[٢] ر.ك . به : الاصطلاحات فى الرسائل العمليّه ، ياسين عيسى العاملى ، ص ١٠٠ .