آشنایی با ابواب فقه - نوری، محمد اسماعیل - الصفحة ٩٧ - ١٧- کتاب السبق والرمایه
١ ـ هبه معوّض باشد؛ يعنى : موهوب له نيز در مقابل هديه واهب ، چيزى به او بدهد، چه با شرط قبلى باشد و چه بدون شرط .
٢ ـ بين واهب و موهوب له خويشاوندى نسبى باشد؛
٣ ـ واهـب در هبه خود قصد تقرّب به خدا كرده باشد؛ (در اين صورت ، نيز هبه معوّض مى شود؛ (چون عوض هبه خود را در واقع ، از خدا گرفته است .)
٤ ـ عين موهوبه با تصرّف موهوب له يا غير آن از بين نرفته باشد؛
٥ ـ مـوهـوب له در عـيـن مـوهـوبـه تـغـيـيـر اسـاسـى داده بـاشـد؛ از قبيل فروش يا هبه به ديگرى ، بريدن پارچه ، آرد كردن گندم و مانند آن ؛
٦ ـ يكى از طرفين هبه (واهب و موهوب له) بميرد.[١]
در مواردى كه پس گرفتن هبه جايز است ، باز هم بهتر است كه واهب آن را پس نگيرد؛ زيرا پس گـرفـتـن هـديـه بـيـن مـردم كـارى نـامـطـلوب شمرده مى شود و در روايتى از پيامبر اكرم ٦ نقل شده كه فرمودند:
(مَنْ رَجَعَ فى هِبَتِهِ فَهُوَ كَالرّاجِعِ فى قَيْئِهِ)[٢]
كسى كه هديه خود را پس بگيرد مانند كسى است كه چيزى را كه قى كرده دوباره بخورد.
١٧-كتاب السّبق و الرّمايه
(سـَبْق) به معناى مسابقه دادن و (رمايه) به معناى تيراندازى است و در اصطلاح فقهى ، نوعى عقد و شرط بندى است براى مسابقه سواركارى و تيراندازى كه فايده آن تمرين و كسب مهارت در تيراندازى و اسب دوانى براى آمادگى در ميدان جنگ است .[٣]
در اسـلام ، بـا اين كه هر گونه مسابقه با شرط بندى تحت عنوان (قمار) ممنوع و از گناهان كـبـيـره شـمرده شده ، ولى به منظور آموزش فنون جنگ براى ايجاد حسّ مقاومت
[١] ر.ك . بـه : تـحـريـرالوسـيـله ، ج ٢، ص ٥٨ـ٦٠، مسائل ٨، ٩، ١١ و ١٧.
[٢] وسائل الشيعه ، ج ١٩، ص ٢٤٤.
[٣] ر.ك . به شرح لمعه ، ج ٢، ص ٢٢.