احکام اقتصادی خانواده - یوسفیان، نعمتالله - الصفحة ٥٠ - احکام وصیت
انواع وصيّت
١. تمليكى
وصيت تمليكى، آن است كه قسمتى از مالش را بعد از مرگ خود، به ملك كسى (از مستمندان يا مؤسسهاى خيريه) درآورد. وصيت به در اختيار درآوردن بعضى از حقوق مانند حقِ تحجير و سرقفلى (به شخص نيازمند يا امور خيريه) نيز به وصيت تمليكى ملحق مىشود.
٢. عهدى
وصيّت عهدى، آن است كه براى پس از مرگ خود، كسى را به انجام كفن و دفن و نايب گرفتن براى حج و ديگر وظايف ترك شدهاش وصيت كند.
٣. فكّى
وصيت فكّى، آن است كه كسى را براى آزاد سازى ملكى وصيت كند؛ مانند وصيت به وقف مال يا آزاد كردن بنده. [١]
احكام وصيّت
١. كسى كه نشانههاى مرگ را در خود مىبيند:
- اگر به مردم بدهكار است و موقع دادن آن بدهى رسيده، بايد بدهد و اگر خودش نمىتواند بدهد، يا موقع دادن بدهى او نرسيده، بايد وصيت كند و بر وصيت شاهد بگيرد. [٢]
- اگر خمس، زكات و مظالم بدهكار است بايد فوراً بدهد و اگر نمىتواند بدهد چنانچه از خودش مال دارد، يا احتمال مىدهد كسى آنها را ادا نمايد، بايد وصيت كند و همچنين است اگر حج بر او واجب باشد. [٣]
- اگر نماز و روزه قضا دارد، بايد وصيت كند كه از مال خودش بر او اجير بگيرند؛ بلكه اگر مال نداشته باشد، ولى احتمال بدهد كسى بدون آنكه چيزى بگيرد آنها را انجام مىدهد، باز هم وصيت كردن واجب است. [٤]
[١] تحرِیر الوسِیله، ج ٢، ص ٨٢.
[٢] توضِیح المسائل، مسئلة ٢٧٠٠.
[٣] همان، مسئلة ٢٧٠١.
[٤] همان، مسئلة ٢٧٠٢.