علائم حتمى حوادثى هستند كه بطور حتم قبل از ظهور واقع مى‌شوند و مشروط به شرط يا قيدى نيستند. علائم غير حتمى امورى هستندكه مشروط به شرط يا شرايطى هستند كه اگر آنها تحقق يابند، «مشروط» نيز واقع خواهد شد و مصلحت بوده كه بطور اجمال از علائم ظهور شمرده شوند. معلى بن خنيس مى‌گويد: از امام صادق (ع) شنيدم كه فرمود: بعضى از امور (ى كه از علائم ظهورند) حتمى و بعضى غير حتمى است از جمله امور حتمى خروج سفيانى در ماه رجب است. «١» تقسيم شدن علائم ظهور به حتمى و غير حتمى، بخوبى از اين روايت استفاده مى‌شود. علائم حتمى: روايات زيادى دلالت دارند كه علائم حتمى پنج تاست. عمرو بن حنظله مى‌گويد: از امام صادق (ع) شنيدم، فرمود: قبل از قيام قائم (عج) پنج علامت حتمى واقع خواهد شد: (خروج) يمانى و سفيانى، (شنيده شدن) نداى آسمانى، كشته شدن «نفس زكيه» و فرو رفتن (لشكرى) در صحرا (بين مدينه و مكه). «٢» خروج سفيانى: در روايات آمده كه سفيانى از نسل ابوسفيان و نامش عثمان بن‌عنبسه است، پنج شهر شام- دمشق، حمص، فلسطين، اردن و قنسرين- را به تصرف خود درمى‌آورد. «٣» امام صادق (ع) فرمود: