احزاب و تشكيلات سياسى در ايران - لطیفی پاکده، لطفعلی - الصفحة ٤٢
ازنظر حضرتامام (ره) دخالت دستهاى خارجى، ريشه پيدايش احزاب در ايران را تشكيلمىدهد.
نفوذ گسترده بيگانگان در جامعه صد سال اخير ايران، اصيلترين دليل پيدايش احزاب را بيان مىدارد. بيگانگان به گسترش احزاب در ايران علاقه فراوان داشتند. اين امر، دلايل مختلفى داشت.
كنترل احزاب بسيار راحت بود. اگر رئيس آن را مىخريدند تا انتهاى آن را در دست خود كنترل مىكردند. خاصيّت انعطافپذيرى و دوام احزاب در بحرانهاى سياسى، انگيزه بيگانگان در سوء استفاده از احزاب سياسى تقويت مىكرد. ظاهر فريبنده احزاب، چه در سطح داخلى و چه در سطح بين المللى، امكان ايجاد فلج سياسى در دوران حكومتهاى نامطلوب از نظر بيگانگان و رقابتهاى موجود در بين قدرتهاى بيگانه، از انگيزههاى ديگر سوء استفاده بيگانگان از احزاب بود.
نظام ستمشاهى يكى از عوامل جنبى پيدايش احزاب سياسى در ايران به شمار مىرود. ستم شاهان به دليل ماهيّت سلطنت، سر سپردگى شاه به بيگانگان، تجمّل گرايى شاهان، ضعف عنصر امر به معروف و نهى از منكر در جامعه آن روز ايران و بىسوادى اكثريت مردم صورت مىگرفت.
يكى ديگر از عوامل جنبى پيدايش احزاب، ضعف سواد سياسى مردم بود كه امكان عوامفريبى را فراهم مىساخت.
پرسش ١- مهمترين زمينههاى اجتماعى پيدايش احزاب و تشكيلات سياسى درايران رانام ببريد.
٢- زياد بودن تعداد احزاب سياسى، چه ضررى براى كشور دارد؟
٣- چرا شاهان به مردم ستم مىكردند؟
٤- ضعف سواد سياسى از چه راههايى به پيدايش احزاب سياسى كمك مىكرد؟
٥- چرا احزاب سياسى در جامعه سيصد سال پيش ايران پيدا نشدند و حال آن كه نظامستمشاهى و ضعف سواد سياسى در آن دوران هم وجود داشت؟
٦- چرا بيگانگان به گسترش تحزّب در جامعه ايران علاقه داشتند؟ فقط نام ببريد.