خلاصه درس‌ در ابتدا آيه‌اى از قرآن ذكر شد كه در آن افراد تفرقه‌انداز اجتماع مورد نكوهش قرار گرفته و ادعاى اصلاح طلبى آنان، انكار شده بود، سپس علل عدم موفقيت احزاب در ايران مورد بحث قرار گرفت.
احزاب سياسى ايران، بويژه منافقين، همواره از درك صحيح اوضاع سياسى كشور و جهان عاجز بوده‌اند. اين امر يكى از موانع گرايش مردم به سوى احزاب سياسى بوده است.
بسيارى از سران احزاب سياسى در ايران از موقعيّت خود سوء استفاده كرده‌اند تا خواسته‌هاى مالى، شهوانى و فكرى خود را تأمين كنند. در اين رابطه مى‌توان از سازمان منافقين ياد كرد كه حتى پيش از پيروزى انقلاب اسلامى، اعضاى خود را به دزدى، فحشا و كفر تشويق مى‌كردند. اين امر نيز در كاهش جذب مردم به سمت احزاب و تشكّلهاى سياسى مؤثر بوده است.
بعلاوه، بسيارى از احزاب ايرانى، از جمله حزب توده و سازمان منافقين، به طور بى‌شرمانه‌اى براى بيگانگان جاسوسى مى‌كردند و مى‌دانيم كه مردم ما به شدّت از جاسوسى براى بيگانگان متنفّر است و آن را از خود طرد مى‌كند.
امام خمينى (ره) از نيروهاى مسلّح جمهورى اسلامى ايران در خواست اكيد داشتند كه وارد احزاب سياسى نشوند.
پرسش‌ ١- يك نمونه براى اثبات عدم درك صحيح احزاب از اوضاع سياسى ارائه كنيد.
٢- بسيارى از سران احزاب سياسى، از موقعيت خود سوء استفاده مى‌كردند. در اين رابطه، سه مورد نام ببريد.
٣- ميزان تنفّر مردم از جاسوسى براى بيگانگان را شرح دهيد و يكى از احزاب سياسى جاسوس بيگانگان را نام ببريد.
٤- دلايل عدم موفقيّت احزاب سياسى در ايران را نام ببريد.
٥- وظيفه نيروهاى مسلّح در برابر احزاب سياسى چيست؟