احزاب و تشكيلات سياسى در ايران - لطیفی پاکده، لطفعلی - الصفحة ٩١
موقت) با يكى از مقامات بلند پايه آمريكا و در پى افشاى اسناد جاسوسى برخى از مقامات دولت موقت و اعضاى نهضت آزادى براى آمريكا، يكباره از موقعيّت نهضت آزادى به مقدار زيادى كاسته شد و بازرگان استعفا داد.
نهضت آزادى در دوران جنگ تحميلى، بويژه پس از آزادى خرمشهر، با ادامه جنگ مخالفت كرد و بر خلاف دستورات صريح امام خمينى و خواست مردم، خواهان صلح گرديد. مخالفت آنان با نظر امام اثر منفى زيادى بر تشكيلات آنان گذاشت و آبرويشان را برد.
نهضت آزادى، پس از مدتّى سعى كرد تا با نزديك شدن به آقاى منتظرى و جلب نظر موافق او، بتواند پس از امام خمينى، مجدّداً قدرت را به دست گيرد؛ اين حركت نهضت نيز با روشن بينى و آينده نگرى خاص امام خمينى كه در عزل آقاى منتظرى تبلور يافت، ناكام ماند. بدين ترتيب مرگ نهضت آزادى در صحنه سياسى تحقق يافت، گر چه در عمل هنوز نفس مىكشد و هر از چند گاه، اعلاميهاى صادر مىكند.
چه كسانى؟
١- بنيانگذاران: اعضاى هيأت مؤسس در حدود ٤٢ نفر بودند كه مهمترين آنان عبارت بودند از مرحوم حاج سيد محمود طالقانى، حاج سيد ابوالفضل زنجانى، مهندس مهدى بازرگان، دكتر يد ... سحابى، منصور عطايى، حسن نزيه و رحيم عطايى. «١» ٢- رهبران: رهبران عمده نهضت آزادى عبارتند از: مهدى بازرگان، يد ... سبحانى و ابراهيم يزدى.