احزاب و تشكيلات سياسى در ايران

احزاب و تشكيلات سياسى در ايران - لطیفی پاکده، لطفعلی - الصفحة ٦٣

اسناد، بخصوص گذرنامه، تخصّص داشت. وى سرانجام در سال ١٣٦١ دستگير شد. «١» ه- عبدالصمد كامبخش: از افراد با نفوذ و جزو هيأت دبيران حزب توده بود. تحصيلات عادى فيزيك و دوره خلبانى را در روسيه ديده بود و در همانجا به استخدام سازمان امنيت شوروى در آمده بود. وى به دليل جاسوسى از نيروى هوايى رضا خان اخراج شد و به همراه گروه «٥٣ نفره» به زندان افتاد. او در زندان اعترافات مفصّلى كرد و بسيارى از دوستانش را لو داد. در جريان اشغال ايران توسط شوروى، به سال ١٣٢٠ از زندان آزاد شد. او رئيس سازمان نظامى حزب بود كه وظيفه عمده‌اش جمع‌آورى اطلاعات و ارسال آنها توسط كيانورى، برادر زنش، يا به طور مستقيم- به خارج بود. مدت زيادى از اواخر عمرش را همانند اوايل عمرش، در شوروى سپرى كرد و از آنجا به هدايت، سازماندهى و دريافت اطلاعات از افسران ايرانى مى‌پرداخت. «٢» و- رضا روستا: از ابتداى جوانى با حزب كمونيست ايران همكارى داشت. او از طرف حزب مزبور براى تحصيلات خاص به مدت دو سال به شوروى فرستاده شد. در بازگشت به اتهام جاسوسى بازداشت شد و به پنج سال حبس محكوم گرديد. پس از پايان بازداشت، به ساوه تبعيد شد. در زمان اشغال ايران توسط شوروى، به تهران آمد و بنا بر دستور صادره از سوى ارباب شرق، به گرد آورى و تشكّل حزب جاسوسان يا توده همّت گماشت. پس از شكست كمونيستهاى آذربايجان از قواى دولت مركزى (١٣٢٤) به شوروى گريخت. در شوروى پس از دو سال عيّاشى، بنا بر توصيه حزب كمونيست شوروى، با يك زن روسى ازدواج كرد. وى چند سال بعد به برلين رفت و در همانجا، به سن ٦٨ سالگى در گذشت. «٣» ز- غلام يحيى دانشيان: در اصل اهل سراب بود ولى در باكو بزرگ شده بود. وى در غائله آذربايجان، فرماندهى گروه ضربت كمونيست‌ها را بر عهده داشت. پس از شكست غائله، به آذربايجان شوروى و پس از چندى جهت فراگيرى آموزشهاى حزبى به مسكو رفت. سپس به رهبرى فرقه دمكرات- غائله گران آذربايجان- گمارده و موظف شد تا با حزب توده ايران‌