جهاد و ترجمان عزت و سربلندى بصيرت دفاعى(1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٨
گرايشهاى ايمانى مذهبى موجب آن است كه انسان تلاشهايى علىرغم گرايشهاى طبيعى فردى انجام دهد و احياناً هستى و حيثيت خود را در راه ايمان خويش فدا سازد، اين در صورتى ميسّر است كه ايده انسان جنبه تقدّس پيدا كند و حاكميت مطلق بر وجود انسان بيابد. تنها نيروى مذهبى است كه قادر است به ايدهها تقدس ببخشد و حكم آنها را در كمال قدرت بر انسان جارى سازد.
گاهى افرادى نه از راه ايده و عقيده مذهبى، بلكه تحت فشار عُقدهها، كينهتوزيها، انتقامگيرىها و بالاخره به صورت عكسالعمل شديد در برابر احساس فشارها و ستمها، دست به فداكارى مىزنند و از جان و مال و همه حيثيّات خود مىگذرند؛ همچنان كه نظايرش را در گوشه و كنار جهان مىبينيم، ولى تفاوت اين ايده مذهبى و غير مذهبى اين است كه آنجا كه پاى عقيده مذهبى به ميان آيد و به ايده قداست ببخشد، فداكارىها از روى كمال رضايت و به طور طبيعى صورت مىگيرد، فرق است ميان كارى كه از روى رضا و ايمان صورت گيرد كه نوعى انتخاب است، با كارى كه تحت تأثير عقدهها و فشارهاى ناراحت كننده درونى صورت مىگيرد كه نوعى انفجار است. «١»