همانند عصر جاهليت يمنى‌ها بر نزارى‌ها و هر يك از آنها نسبت به قبايل ديگر تفاخر مى‌كردند و بسيارى از قبايل با يكديگر درگير بودند. «١»
البته عصبيّت در عهد جاهلى، رمز بقاى قبيله و مصلحت آن بوده است امّا عصبيّت عصر اموى تفاخر به اصل و نسب و تحقير ديگران، بوده است. «٢»
اين تعصب ورزى‌ها موقعى رنگ دينى گرفت كه هر يك از قبايل درباره فضيلت و شرافت خود، به حديث پيامبر صلى الله عليه و آله تمسّك كردند، لذا بازار جعل حديث داغ شد. معاويه نيز براى كسب فضيلت براى اموى‌ها به جعّالين پول فراوان داد تا درباره خاندان او حديث نقل كنند. «٣»
لذا ابن ابى‌الحديد از «ابى عرفة» معروف به «نفطويه» كه از بزرگان محدّثان است چنين نقل كنند: «بيشترين احاديثى كه در فضايل صحابه جعل شد مربوط به زمان بنى‌اميّه است زيرا، مردم براى تقرّب به بنى‌اميّه به جعل حديث مشغول شدند.» «٤»
تحقير موالى‌
در زمان حاكميت اموى‌ها مخصوصاً عصر معاويه، مسلمانان غير عرب آنقدر تحقير شدند كه هر وقت عربى بارى همراه خود مى‌برد و يكى از موالى را مى‌ديد، بار خود را به او مى‌داد تا به مقصد برساند. اين كار چنان رايج شده بود كه موالى به حكم اجبار و بدون چون و چرا اطاعت مى‌كردند و هرگاه عربى از غير عربِ سواره‌اى مى‌خواست كه پياده شود و مركب را به او بدهد اطاعت مى‌كرد. معمولًا دختران «موالى» را از پدر و مادرشان خواستگارى نمى‌كردند بلكه از بزرگان محلّى و رئيس منطقه خواستگارى مى‌نمودند! «٥»