وقتى اولاد عاص به سى نفر مرد رسيدند، مال خدا را دست به دست‌
مى‌گردانند، و بندگان خدا را به بردگى مى‌گيرند. «١» پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله‌
سير بدعت‌ها در عصر عثمان‌
انحطاط سياسى و اقتصادى در دوره ابوبكر و عمر، سير چندان شديدى نداشت؛ تنها انحطاط فرهنگى بود كه به علّت مهجوريت اهل بيت عليها السلام و عدم تعبّد و تقيّد خلفاء به قرآن و سنّت، از سرعت زيادى برخوردار بود. امّا با حاكميت يافتن عثمان، بنى‌اميّه- مسلمانان مصلحتى- به قدرت رسيدند و انحطاطِ همه‌جانبه جهان اسلام شدّت پيدا كرد.
گواه اين مدّعى‌ علاوه بر اسناد تاريخى، سخنان على عليه السلام در نهج‌البلاغه است كه لحن انتقادهاى حضرت عليه السلام از عثمان به مراتب شديدتر از دو خليفه ديگر است. در خطبه شقشقيه در انتقاد از عثمان مى‌فرمايد:
«... تا سوّمين آنها بر سر كار آمد، او همانند شتر پر خور و شكم برآمده، همّى جز جمع‌آورى و خوردن بيت‌المال نداشت بستگانش به همكارى‌اش برخاستند. آنها همچون شتران گرسنه‌اى كه بهاران به علف‌زار بيفتند و با ولع عجيبى گياهان را ببلعند، براى‌