اسلام و ثروت‌
مال و ثروت چيزى است كه انسان، به‌وسيله آن، مى‌تواند نيازهاى خود را تأمين كند و از اين رو، به شدّت مطلوب انسان است. بنابراين، مال و ثروت به خودى خود، خوب و مفيد، و عامل برقرارى و بقاى حيات اجتماعى است. آنچه مذموم است تعلّق خاطر به آن، و وسيله تبهكارى قراردادن آن مى‌باشد.
قرآن كريم در آيات متعدّدى مال را به‌عنوان نعمت و زينت معرّفى كرده است «١»؛ ارزش مثبت يا منفى آن، به نيّت انسان و انگيزه فراهم آوردن آن بستگى دارد. اگر او حيات دنيا را براى عبادت، انجام وظيفه و در نهايت براى تكامل خودش مى‌خواهد، اينگونه زندگى و متعلّقات آن ارزش مثبت اخلاقى دارد. اما برعكس، اگر زندگى دنيا و متعلقات آن را هدف قرار دهد و آنچنان سرگرم آن شود كه وى را از اهداف بالاترى كه مى‌بايست به آن برسد، باز دارد، از جهت اخلاقى داراى ارزش منفى است.
بنابراين، مال از آن جهت كه مايه حيات اجتماع است، تحصيل آن امرى مطلوب، و مورد سفارش اسلام مى‌باشد.
ارزش كار
در مكتب اسلام بيكارى مذموم، و به كار و تلاش توصيه بسيارى شده است.
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «الْكادُّ لِعِيالِهِ كَالُمجاهِدِ فى‌ سَبيلِ اللَّهِ» «٢»
كسى‌كه خود را براى اداره زندگى‌اش به مشقّت مى‌اندازد مانند كسى است كه در راه خدا جهاد مى‌كند.
از سوى ديگر كسانى كه زحمت خود را به دوش ديگران مى‌اندازند مورد نكوهش قرار گرفته‌اند. پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد: «... مَلْعونٌ مَلْعُونٌ مَنْ الْقى‌ كَلَّهُ عَلَى النَّاسِ» «٣»
؛ هر كس كه سنگينى [اقتصادى‌] خود را بر دوش مردم بيندازد ملعون است و لعنت خدا