وَالْمَساكينِ وَابْنِ السَّبيلِ انْ كُنْتُمْ امَنْتُمْ بِاللَّهِ ...» «١»
بدانيد هر غنيمتى كه به دست آوريد، خمس آن براى خدا و پيغمبر و خويشان او و يتيمان و تنگدستان و در راه ماندگان است. اگر به خدا ايمان داريد ....
«غُنْم» و «غنيمت» و «مَغْنَم» نزد ارباب لغت، حقيقت در چيزى است كه انسان استفاده مى‌كند بنابراين غنيمت را ويژه غنايم جنگى دانستن خلاف ظاهر آيه شريفه است.
و «من شى‌ء» نيز بيان «ما» موصول در «ما غنمتم» است و معناى آيه چنين است: هر چيزى كه استفاده كرديد، خواه زياد و خواه اندك، خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله و خويشان حضرت صلى الله عليه و آله ... در آن سهيم هستند. و لذا قطع سهم آنها مخالف نصّ صريح قرآن كريم مى‌باشد. ترديدى در مصداق «ذى‌القربى» نيز وجود نداشت چنانكه عبدالله بن عباس در پاسخ نجدة بن عامر حرورى نوشت: «از من راجع به سهم ذى‌القربى كه خداوند از آنها نام برده است، سؤال نموده‌اى كه ايشان، چه كسانى هستند؟ ما هميشه مى‌دانستيم كه خويشان پيامبر ما هستيم ولى قوم ما آن را از ما دريغ داشتند.» «٢»
بسيارى از صاحبان مسندها نيز اين حديث را نقل كرده‌اند كه ذى‌القربى، خويشان پيامبر صلى الله عليه و آله هستند و از اهل بيت عليهم السلام نيز متواتر روايت شده است. «٣»
فقهاى اهل تسنّن با استناد به رأى خليفه اوّل و دوّم براى ذى‌القربى و خويشان پيامبر، بهره‌اى از خمسى كه مخصوص آنهاست، قرار نداده‌اند. امّا فقهاى شيعه به پيروى از نصّ قرآن كريم و اهل بيت پيغمبر صلى الله عليه و آله معتقدند خمس در هر چيزى است كه انسان از راه كسب و منافع تجارت و حرفه و زراعت و ... به دست آورد، و واجب است كه به شش سهم تقسيم شود كه سهم خدا، رسول خدا صلى الله عليه و آله و ذى‌القربى، به امام و جانشين پيامبر صلى الله عليه و آله و در غيبت امام عصر (عج) به نمايندگان عام آن حضرت عليه السلام تعلّق دارد. و سه سهم ديگر