نمى‌خواهى به مقرّرات اسلامى عمل شود؟ من مجرى منويّات تو هستم. بنابراين، شما براى اينكه خودت مى‌خواهى مجرى احكام باشى حاضرى چنين جنگ خونين به پا كنى؟!
اگر امام حسن عليه السلام در چنين شرايط صلح را نمى‌پذيرفت يقيناً ده‌ها هزار نفر كشته مى‌شدند و سرانجام هم مردم شام پيروز مى‌شدند و تاريخ، امام حسن عليه السلام را ملامت مى‌كرد. از پيروان راستين مكتب اهل بيت عليهم السلام نيز كسى باقى نمى‌ماند.
امام حسن عليه السلام با امضاى صلحنامه، چهره كريه اموى‌ها را بر ملا كرد و زمينه قيام خونين كربلا را مهيّا نمود.
معاويه در مسند قدرت‌
معاويه با قدرت سپاه شام و دسيسه‌هاى غير انسانى به خلافت دست يافت. او پس از به‌دست گرفتن حكومت، تمام شرايط و بندهاى قرارداد را علناً زير پا نهاد. و در خطبه‌اى كه در همان ساعات اوّليه در كوفه ايراد كرد، صريحاً به اين مطلب اقرار نمود، او گفت:
«من تنها به خاطر دفع فتنه آن شروط را پذيرفتم و اكنون كه فتنه برطرف شده به هيچ وجه آن شروط را قبول ندارم.» «١»
معاويه با زير پا نهادن عهدنامه، حكومت استبدادى خود را آغاز نمود و عداوت خارج از حدّ خودش را نسبت به دودمان پيامبر صلى الله عليه و آله و فرزندان على عليه السلام به طرق مختلف ابراز كرد. و آنها را از صحنه فعاليّتهاى اجتماعى كنار گذاشت؛ حتّى در مسائل علمى و دينى نيز رابطه مردم با آنان قطع شد. چون هرگونه ارتباط با اهل بيت عليهم السلام از ناحيه امويها جرم تلقّى مى‌شد و با خشونت روبرو مى‌گرديد.
نتيجه اين خشونت‌ها و قطع ارتباط مردم با اهل بيت پيغمبر صلى الله عليه و آله، انحرافات وسيعِ فرهنگى، اجتماعى و اقتصادى بود كه قبلًا بطور مفصّل درباره آنها سخن گفتيم. و بحث انحرافات سياسى، در بخش زمينه‌هاى سياسى نهضت امام حسين عليه السلام مطرح خواهد شد.