آداب و احكام كسب و كار - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ١٤٤ - معاملات ربوى
س ٤- برخى پولداران پولشان را سر سود مىدهند مثلًا ١٠٠ هزار افغانى را در ضمن يك دستمال به مبلغ ١٣٠ هزار افغانى در سال مىفروشند حكم ربا را دارد يا خير؟
ج ٤- در فرض مذكور ربا نيست.
س ٥- برخى ديگر پولشان را به همان شكل سئوال قبل به غرض فرار از ربا طورى معامله مىكنند كه ظاهراً ربا نيست ولى قصد همان سود است مثلًا زمينى را بيع شرط مىخرند و در مدّت يك سال به ١٠٠ هزار افغانى و دوباره همان زمين را اجاره مىدهند به ٣٠ هزار افغانى در سال در حالى كه زمين بيشتر از ١٠ هزار افغانى در سال ارزش ندارد و صاحب پول اصلًا زمين را نمىبيند و قبض هم نمىنمايد حكم چيست؟
ج ٥- اگر واقعاً خريد و فروش انجام مىگيرد و معامله صورى نباشد حرام نيست ولى اگر معامله صورى است سود آن حرام است.
س ٦- در صورتى كه شخصى مالى را به صورت نسيه يا اقساط بفروشد و قبل از تحويل به خريدار آن را مجدداً از او به مبلغ كمترى به صورت نقد خريدارى نمايد بفرمائيد:
الف- آيا معامله فوق ربوى است؟
ب- در صورت مثبت بودن جواب آيا محكوم به بطلان است؟
ج- هر گاه مورد معامله به صورت كلّى يا كلّى در معيّن باشد، آيا تعيين يا عدم تعيين مصداق كالاى فروخته شده تأثيرى در صحّت يا بطلان معامله دارد؟
د- قصد اوّلى فروشنده بر خريد مجدد مبيع به مبلغ كمتر به صورت نقد چه اثرى در صحّت يا بطلان معامله مىتواند داشته باشد؟
ه- آيا فرقى بين تصريح و عدم تصريح قصد وجود دارد؟
و- در صورت مثبت بودن جواب هرگاه خريدار بدون تصريح فروشنده از قرائن، علم به قصد مذكور پيدا كند چه اثرى بر حكم معامله دارد؟