آداب و احكام كسب و كار - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٣٦ - * غش

مى‌بينم كه در اين كار در حق مسلمانان، غش و خيانت كرده‌اى!

حضرت در مورد ديگرى به يك خواربارفروش فرمود:

يا صاحِبَ الطَّعامِ اسْفَلُ هذا مثلُ اعلاهِ؟ مَن غَشَّ الْمُسلِمينَ فَلَيسَ مِنْهُم. [١]

اى خواربارفروش! آيا زير اين كالا همانند روى آن است؟ هركس به مسلمانان خيانت كند مسلمان نيست.

١٠/ نقل شده است كه حضرت على ٧ وارد بازار شد و به صنف قصاب فرمود:

يَا مَعْشَرَ اللَّحَّامِينَ مَنْ نَفَخَ مِنْكُمْ فِي اللَّحْمِ فَلَيْسَ مِنَّا. [٢]

اى گوشت‌فروشان! هركس در گوشت بدمد و آن را چاق نشان دهد از ما نيست.

آب روى جنس ريختن و آن را مرطوب و سنگين ساختن از همين باب است!

از امام صادق ٧ سؤال شد: شخصى دو جنس دارد، هر دو مثل هم و داراى يك قيمت، آيا مى‌تواند آن‌ها را با هم مخلوط كند و بفروشد؟ حضرت فرمود: خير، اين كار غش در حق مسلمانان است، مگر اين‌كه به خريدار بگويد. [٣]

رسول خدا ٦ فرمودند:

«مَنْ غَشَّ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ نَزَعَ اللَّهُ عَنْهُ بَرَكَةَ رِزْقِهِ وَ أَفْسَدَ عَلَيْهِ مَعِيشَتَهُ وَ وَكَلَهُ إِلَى نَفْسِهِ. [٤]

هركس در حق برادر مسلمانش نيرنگ كند، خداوند بركت را از روزى‌اش برمى‌دارد، زندگى را بر او تباه مى‌كند و او را به خودش وامى‌گذارد.»

بنابراين شايسته است كه مسلمانان در همه كارها به ويژه در بازار و در امرخريد و فروش مراقب باشند كه تقلب نكنند، سر يكديگر كلاه نگذارند، حق همديگر را به باطل نخورند و بازار مسلمانان را اصلاح نمايند. اين كار در درازمدت به اعتبار بازار مى‌افزايد و بدبينى، سوءظن و بى‌اعتمادى مشترى را كاهش مى‌دهد و سرانجام به نفع‌

[١]. كنز العمال، ج ٤، ص ٦٠.

[٢]. بحار، ج ١٠٠، ص ١٠٣.

[٣]. كافى، ج ٥، ص ١٨٣.

[٤]. بحار، ج ٧٣، ص ٣٦٤.