آداب و احكام كسب و كار - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ١٩٦ - احكام جعاله

و قيمت آن چيست، ولى اگر مال را معيّن نكند مثلًا بگويد كسى كه اسب مرا پيدا كند ده من گندم به او مى‌دهم، بايد خصوصيّات آن را كاملًا معيّن نمايد.

مسأله ٢٢٣٧- اگر جاعل مزد معيّنى براى كار قرار ندهد، مثلًا بگويد هركس بچه مرا پيدا كند، پول به او مى‌دهم ومقدار آن را معيّن نكند، چنانچه كسى آن عمل را انجام دهد بايد مزد او را به مقدارى كه كار او در نظر مردم ارزش دارد، بدهد.

مسأله ٢٢٣٨- اگر عامل پيش از قرارداد، كار را انجام داده باشد، يا بعد از قرارداد به قصد اين كه پول نگيرد انجام دهد، حقّى بمزد ندارد.

مسأله ٢٢٣٩- پيش از آن كه عامل شروع بكار كند، جاعل وعامل مى‌توانند جعاله را به هم بزنند.

مسأله ٢٢٤٠- بعد از آن كه عامل شروع به كار كرد، اگر جاعل بخواهد جعاله را به هم بزند، اشكال ندارد لكن اگر رجوع نمايد در بين عمل كردن عامل، بايد اجرت مقدارى كه عامل كار كرده است بدهد.

مسأله ٢٢٤١- عامل مى‌تواند عمل را ناتمام بگذارد، ولى اگر تمام نكردن عمل اسباب ضرر جاعل شود، بايد آن را تمام نمايد مثلًا اگر كسى بگويد هر كس چشم مرا عمل كند فلان مقدار به او مى‌دهم ودكتر جراحى شروع به عمل كند، چنانچه طورى باشد كه اگر عمل را تمام نكند، چشم معيوب مى‌شود بايد آن را تمام نمايد و در صورتى كه ناتمام بگذارد، حقّى به جاعل ندارد.

مسأله ٢٢٤٢- اگر عامل كار را ناتمام بگذارد، چنانچه آن كار مثل پيدا كردن اسب است كه تا تمام نشود، براى جاعل فائده ندارد، عامل نمى‌تواند چيزى مطالبه كند و همچنين است اگر جاعل مزد را براى تمام كردن عمل قرار بگذارد مثلًا بگويد هركس لباس مرا بدوزد ده تومان به او مى‌دهم، ولى اگر مقصودش اين باشد كه هر مقدار از عمل كه انجام گيرد براى آن مقدار مزد بدهد، جاعل بايد مزد مقدارى را كه انجام شده به عامل بدهد، اگرچه احتياط اين است كه بطور مصالحه يكديگر را راضى نمايند.