آداب و احكام كسب و كار - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ١٩٣ - قرعه

قرعه‌

س ١- آيا قرعه اصل است يا اماره يا دليل؟ (زيرا برخى از فقهاى عظام قائلند به اينكه قرعه غالباً مطابق واقع است پس اماره است و برخى آن را اصل مى‌دانند و ...)

ج ١- قرعه يك قاعده فقهيه است كه از بعضى از روايات فهميده مى‌شود آنجا كه تعيين واقعى دارد، مانند اماره عمل مى‌كند ولى در آنجا كه تعيين واقعى ندارد و فقط وظيفه عملى را مى‌خواهد روشن كند، بصورت اصل عمل مى‌كند.

س ٢- آيا تنها قاضى مى‌تواند استعمال قرعه كند يا استعمال قرعه اعمّ است؟

ج ٢- قرعه عامّ است و غير قاضى هم مى‌تواند قرعه‌كشى كند ولى در مواردى كه قاضى وظيفه به قرعه دارد، قرعه ديگران حجيّت ندارد.

س ٣- در مقام تعارض قرعه با استصحاب يا اصول ديگر كدام مقدّم است؟

ج ٣- اصول ديگر مقدّم بر قرعه مى‌باشد.

س ٤- آيا در شرايط فعلى جهان كه براى كشف حقيقت از طرفى مانند نظر به كارشناس، معاينه محلّى و ... استفاده مى‌شود باز هم بايد قرعه استعمال شود يا خير به عبارت ديگر آيا نظر كارشناس، معاينه محلّى و امارات و .... نيز مى‌تواند مرجّح محسوب شود تا نوبت به قرعه نرسد؟

ج ٤- اگر موارد مذكوره موجب علم و اطمينان گردد، نوبت به قرعه نمى‌رسد و مقدّم بر قرعه هستند

س ٥- موارد استفاده قرعه و محلّ جريان آن چيست؟

ج ٥- الْقُرْعَةُ لِكُلِّ امْرٍ مُشْكِلْ. قرعه در هر موردى كه دليل يا اماره يا اصل ديگرى اجراء نگردد مى‌تواند محلّ جريان باشد.

س ٦- آيا قرعه عزيمت است (عمل به آن واجب است و تركش جايز نيست) يا رخصت است؟

ج ٦- در مواردى كه امر به قرعه شده قرعه عزيمت است.