آداب و احكام كسب و كار - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ١٨١ - مسائل متفرقه اجاره

مراجعه نكند، بايد اجرت او را بدهد مثلًا خيّاطى را در روز معيّنى براى دوختن لباسى اجير نمايد وخيّاط در آن روز آماده كار باشد، اگرچه پارچه را به او ندهد كه بدوزد، بايد اجرتش را بدهد چه خيّاط بيكار باشد، چه براى خودش يا ديگرى كار كند.

مسأله ٢٢١٣- اگر بعد از تمام شدن مدّت اجاره معلوم شود كه اجاره باطل بوده، مستأجر بايد مال الاجاره را به مقدار معمول به صاحب ملك بدهد مثلًا اگر خانه‌اى را يكساله به صد تومان اجاره كند بعد بفهمد اجاره باطل بوده چنانچه اجاره آن خانه معمولًا پنجاه تومان است بايد پنجاه تومان را بدهد، اگر دويست تومان است بايد دويست تومان را بپردازد و نيز اگر بعد از گذشتن مقدارى از مدّت اجاره معلوم شود كه باطل بوده، بايد اجاره آن مدّت را به مقدار معمول به صاحب ملك بدهد.

مسأله ٢٢١٤- اگر چيزى را كه اجاره كرده از بين برود، چنانچه در نگهدارى آن كوتاهى نكرده و در استفاده آن زياده‌روى ننموده ضامن نيست و نيز اگر مثلًا پارچه‌اى را كه به خيّاط داده از بين برود در صورتى كه خيّاط زياده‌روى نكرده و در نگهدارى آنهم كوتاهى نكرده باشد، نبايد عوض آن را بدهد.

مسأله ٢٢١٥- هرگاه صنعتگر چيزى را كه گرفته ضايع كند، ضامن است.

مسأله ٢٢١٦- اگر قصّاب سر حيوانى را ببرد و آن را حرام كند چه مزد گرفته باشد، چه مجانى سر بريده باشد، بايد قيمت آن را به صاحبش بدهد.

مسأله ٢٢١٧- اگر حيوانى را اجاره كند ومعيّن نمايد چقدر بار بر آن بگذارد، چنانچه بيشتر از آن مقدار بار كند و آن حيوان بميرد يا معيوب شود، ضامن است، و نيز اگر مقدار بار را معيّن نكرده باشد وبيشتر از معمول بار كند وحيوان تلف شود يا معيوب گردد، ضامن مى‌باشد و بايد در هردو صورت براى مقدار زيادى، اجرت معمول را بدهد.

مسأله ٢٢١٨- اگر حيوانى را براى بردن بار شكستنى اجاره دهد چنانچه آن حيوان بلغزد، يا رم كند وبار را بشكند، صاحب حيوان ضامن نيست، ولى اگر به واسطه زدن و مانند آن كارى كند كه حيوان زمين بخورد وبار را بشكند، ضامن است.