آداب و احكام كسب و كار - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ١٣٩ - خيار در معامله

يا نماز بخواند بيان نمائيد آيا از نظر فقهى اولًا اين شرط صحيح است يا باطل و ثانياً عمل نمودن به شرط فوق چه حكمى (واجب، حرام، مستحبّ، مكروه و يا مباح) دارد؟

ج ٢- شرط صحيح است و عمل نمودن به آن واجب است يعنى اگر انجام شرط را ترك كند، طرف مقابل مى‌تواند معامله را فسخ كند ولى خود فعل واجب نمى‌شود گرچه عمل كردن به شرط واجب است.

س ٣- شخصى زمينى را از كسى مى‌خرد و ماليات حكومت را قرار مى‌گذارد مثلًا ده افغانى، بعد ماليات حكومت زياد مى‌شود آيا بايع از مشترى مى‌تواند به آن مقدار ماليات زياد شده ماليات بگيرد يا خير؟

ج ٣- اگر قيمت مشخص شده در معامله، با همان ماليات ده افغانى مثلًا مقرّر شده است بيش از آن نمى‌تواند از مشترى بگيرد ولى اگر قرار بر اين شده كه قيمت به اضافه هر مقدارى كه ماليات گرفته مى‌شود، بايد همان مقدار را مشترى بپردازد.

س ٤- بيع حمامى با شرط گذشت به سال و تأديه اقساط و تنظيم سند رسمى كه شرط آخرى محقّق نشده و مشترى در زمين تصرّف نموده و بنا را تبديل نموده است چه صورتى دارد؟

ج ٤- به علّت عدم تحقّق شرط سوّم، بيع صورت نپذيرفته و تصرّف جايز نمى‌باشد.

خيار در معامله‌

س ١- اگر بايع شرط كند كه مشترى مبيع را بايد براى خود نگهدارد، آيا چنين شرطى صحيح است و اگر مشترى مبيع را فروخت معامله او چه صورتى دارد؟

ج ١- شرط صحيح است و بايد تخلّف نكند، امّا اگر تصرّف كرد و فروخت‌