بزرگمنشى را كه به واسطه آن اسلام و اهل آن را عزيز گردانى و نفاق و اهل آن را خوار و ذليل گردانى و در آن دولت ما را از جمله كسانى قرار دهى كه به سوى طاعت تو فرامى‌خوانند و به راه تو راهبرى مى‌كنند به واسطه آن دولت كرامت و بزرگوارى را در دنيا و آخرت روزى ما قرار ده ....

گفتنى است كه اين بخش از دعاى افتتاح در دعاى مفصلى كه از امام صادق (ع) در هنگام دخول ماه مبارك رمضان وارد شده، نيز آمده است.[١]

٢- ٢. دعاى حج: يكى ديگر از دعاهاى ماه مبارك رمضان كه مضمون انتظار و آمادگى براى ظهور در آن موج مى‌زند دعايى است كه مرحوم شيخ عباس قمى (ره) در مفاتيح الجنان از آن به عنوان دعاى حج ياد كرده است. مرحوم كلينى (ره) اين دعا را از امام جعفر صادق (ع) نقل كرده و خواندن آن در همه ايام مبارك رمضان توصيه نموده است. در بخشى از اين دعا چنين مى‌خوانيم:

و أسئلك أن تجعل وفاتى قتلًا فى سبيلك تحت رأية نبيّك مع أوليائك و أسئلك أن تقتل بى أعدائك و أعداء رسولك ... ١٢

از تو مى‌خواهم كه مرگ مرا كشته شدن در راه خودت، زير پرچم پيامبرت و همراه با بندگان خاص خود، قرار دهى، و از تو مى‌خواهم كه دشمنانت و دشمنان پيامبرت را به دست من نابود سازى ...

چنانكه برخى مفسران كتاب الكافى گفته‌اند مراد از پرچم پيامبر (ص) در اين دعا همان پرچمى است كه در حال حاضر در اختيار حضرت قائم (ع) است. اين احتمال هم وجود دارد كه چون پرچم پيامبر و پرچم قائم هر دو در حق بودن مشتركند از پرچم قائم به عنوان پرچم پيامبر ياد شده است.[٢]

دعاهاى ديگرى نيز در اين ماه وجود دارد كه در آنها به نوعى به موضوع انتظار و آرزوى برپايى دولت كريمه اهل بيت (ع) اشاره شده است. دولتى كه در پناه آن همه فقرا بى‌نياز مى‌گردند؛ همه گرسنگان سير مى‌شوند؛ همه برهنگان پوشيده مى‌شوند؛ همه بدهكاريها ادا مى‌گردد؛ از همه گرفتاران رفع گرفتارى مى‌شود و بالاخره همه امور مسلمانان اصلاح مى‌گردد.

در پايان يادآورى مى‌كنيم كه يكى از نشانه‌هاى اصلى ظهور؛ يعنى نداى آسمانى نيز در ماه رمضان رخ مى‌دهد. چنانكه در روايتى كه از امام باقر (ع) نقل شده آمده است:

آن نداى آسمانى برنخواهد خاست مگر در ماه رمضان كه ماه خداست. آن ندا از جبرييل است كه خطاب به مردم سر داده مى‌شود و نام قائم را در همه جا طنين‌انداز مى‌سازد، تا آنجا كه همه ساكنان زمين از شرق تا به غرب، آن ندا را خواهند شنيد. از وحشت شنيدن آن ندا هر كس كه در خواب فرو رفته بيدار مى‌شود و هر كس برپا ايستاده ناچار به نشستن مى‌شود و هر كس بر زمين نشسته، به‌ناگاه از جاى برمى‌خيزد. پس رحمت الهى بر كسى باد كه اين ندا را بشنود و به آن پاسخ گويد.[٣]

اميد كه خداوند به همه ما توفيق دهد كه آن نداى آسمانى را درك كنيم و آن را چنانكه شايسته است پاسخ گوييم و در خيل ياران حضرت مهدى (ع) درآييم. ان‌شاءالله.

پى‌نوشتها:

[١]. برگرفته از خطبه شعبانيه رسول اكرم (ص). ر. ك: محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٩٣، ص ٣٥٦. به نقل از: شيخ صدوق، عيون‌اخبار الرضا (ع)، ج ١، ص ٢٩٥.

[٢]. ر. ك: سوره قدر (٩٧)، آيه ٣.

[٣]. برگرفته از خطبه شعبانيه رسول اكرم (ص)، ر. ك: محمدباقر مجلسى، همان، ص ٣٥٧- ٣٥٦.

[٤]. همان.

[٥]. ر. ك: شيخ عباس قمى، مفاتيح‌الجنان، زيارت جامعه كبيره، به نقل از: شيخ صدوق، همان.

[٦]. ر. ك: شيخ عباس قمى، همان، زيارت مطلقه امام حسين (ع)، زيارت اول، به نقل از: محمد بن يعقوب كلينى، الكافى.

[٧]. محمد بن يعقوب كلينى، همان، ج ١، ص ٥٣٣، ح ١٢؛ شيخ مفيد، الاءرشاد فى معرفة حجج الله على العباد، ج ٢، ص ٣٤٦- ٣٤٥.

[٨]. محمدباقر مجلسى، همان، ج ٩٤، ص ٣٤٩- ٣٤٨، به نقل از: سيدعلى ابن‌طاووس، إقبال الاعمال، ص ٨٦.

[٩]. همان، ص ٣٤٩؛ همچنين ر. ك: محمدبن يعقوب كلينى، همان، ج ٤، كتاب الصيام، باب فى ليلة القدر، ص ١٦٢، ج ٤. مرحوم كلينى اين روايت را به نقل از محمد بن عيسى و او نيز با اسناد خود از صالحين (ع) نقل كرده است. در اين روايت دعاى مزبور به اين صورت آمده است: أللّهمّ كن لوليّك فلان بن فلان فى هذه الساعة و فى كلّ ساعة وليّاً و حافظاً و ناصراً و دليلًا و قاعداً و عوناً عيناً حتّى تسكنه أرضك طوعاً و تمتّعه فيها طويلًا.

[١٠]. شيخ عباس قمى، همان.

[١١]. محمدباقر مجلسى، همان، ج ٩٤، ص ٣٣٢.

[١٢]. محمدبن يعقوب كلينى، همان، ج ٤، كتاب الصيام، باب مايقال فى مستقبل شهر رمضان، ص ٧٤، ح ٦؛ همچنين ر. ك: شيخ عباس قمى، مفاتيح‌الجنان.

[١٣]. همان.

[١٤]. همان.