شايد اگر تا پيش از سال ٢٠١٣ م. اين مسائل مطرح مى‌شد، با پاسخى مثل «داشتن توهّم توطئه» از سوى جامعه مواجه مى‌شد؛ امّا اكنون كه در حدود دو سال از افشاگرى‌هاى ادوارد اسنودن،[١] پيمانكار اطّلاعاتى «آژانس امنيّت ملّى»[٢] مى‌گذرد و هزاران صفحه سند رسمى و غير رسمى، مبنى بر همكارى‌هاى پشت‌پرده شركت‌هاى خصوصى محبوب سايبرى، مثل گوگل، مايكروسافت، فيس‌بوك و ... را منتشر كرده است، ديگر فضاى جامعه براى پذيرفتن اين وقايع تلخ، موضع مخالف اتّخاذ نمى‌كند.

هر شركت در حوزه تكنولوژى سايبرى، براى دريافت مجوّز تجارى و انتشار محصولش، بايد استانداردهاى آژانس امنيّت ملّى آمريكا را رعايت كند؛ در غير اين صورت، موفّق به حيات اقتصادى نخواهد شد.

از سوى ديگر، بر اساس بسيارى از اسناد منتشر شده، «جمهورى‌اسلامى ايران»، هدف اصلى و اوّل تمامى سازمان‌هاى اطّلاعات سايبرى غرب، به ويژه «انگليس» و «آمريكا» است و اين موضوع تا حدّى عميق است كه براى از دست ندادن كوچكترين اطّلاعات ملّت ايران، بعضاً اشراف اطّلاعاتى بر ديگر مناطق كم اهمّيت‌تر جهان را پايين آورده و از توان فنّى آن براى نظارت بيشتر بر كاربران ايرانى استفاده نموده‌اند.

در حال حاضر، ٤١ برنامه پيام‌رسان فورى در ايران بين كاربران رايج است كه به ظاهر، همگى خصوصى است و ميان ايرانيان محبوبيت زيادى دارد؛ امّا با نگاهى به پشتيبانان و مالكان اطّلاعاتى، امنيّتى و نظامى هر شركت، واقعيت پشت‌پرده به گونه‌اى ديگر شفّاف مى‌گردد.

ليست مهم‌ترين و رايج‌ترين برنامه‌هاى پيام‌رسان فورى در ايران، به همراه شركت توليدكننده آن و نهايتاً سازمان اطّلاعاتى اصلى كه اطّلاعات كاربران نرم‌افزار را مورد استفاده قرار مى‌دهد، در جدول زير آمده است:

نتيجه‌گيرى‌

كافى است يك بار با خود بيانديشيم اگر يك شركت فعّال در حوزه تكنولوژى سايبر، همانند وايبر، تمامى درآمد و چرخه اقتصادى‌اش كه منتج به سودآورى مى‌شود، از طريق خدماتى است كه ارائه مى‌دهد و از سوى ديگر، براى ايجاد زيرساخت فنّى تأمين خدماتش، آن‌هم در سطح جهان، هزينه‌هاى بسيار سنگين بالغ بر چند ده ميليارد دلار را متحمّل گرديده و همچنين با هزينه‌هاى سنگين ديگرى، از قبيل حقوق پرسنل، تعمير و نگهدارى سيستم‌ها، هزينه ديتا، پرداخت ماليات و ... به صورت مستمر مواجه است، چرا ثمره تمامى هزينه‌هاى صرف شده را كه شامل امكانات ارتباطى متنى، صوتى و تصويرى است، به رايگان، در اختيار تمامى كاربران قرار مى‌دهد؟!

كافى است براى فهم بهتر اين تناقض، نسبت هزينه‌هاى صرف شده در تجهيز زيرساخت يك اپراتور تلفن همراه داخلى در مقايسه با قيمت ارائه خدماتش به كاربران را بسنجيم و ضمناً مدّ نظر داشته باشيم كه اپراتورهاى تلفن همراه در ايران، در حوزه ملّى ارائه خدمات مى‌كنند، نه بين‌المللى؛ حال آنكه نرم‌افزارهاى فوق در سطح جهان، هم خدمات بيشترى ارائه مى‌كنند و هم از كيفيت بالاترى برخوردارند.

كافى است يك‌بار از خود بپرسيم چرا جمهورى اسلامى ايران در هر زمينه‌اى، حتّى تأمين چرخ هواپيماى مسافربرى، با حصر اقتصادى و تحريم مواجه است؛ امّا در سه حوزه:

١. سخت‌افزارهاى سايبرى، اعمّ از لب‌تاب، تبلت، گوشى همراه و ...؛

٢. نرم‌افزارهاى سايبرى، نظير انواع سيستم‌عامل رايانه و گوشى همراه، برنامه‌هاى كاربردى تخصّصى، برنامه‌هاى كاربردى عمومى و ...؛

٣. پهناى باند و ديتا.

نه تنها تحريم، حتّى تهديد به تحريم نشده است؟!

اين سخن گران‌بار رهبر معظّم انقلاب اسلامى را فراموش نكنيم كه فرمود:

مراقب دشمن باشيد! دشمن را خوب بشناسيد؛ مبادا از شناسايى دشمن غفلت كنيد ... هيچ‌كس به‌خاطر غفلت، ستايش نمى‌شود. هيچ‌كس به خاطر چشم‌ها را بر هم گذاشتن، مدح نمى‌شود. اگر بر آدم غافل، ضربه‌اى وارد شد، اوّل كسى كه مسئول و مذموم است، خود اوست؛ مراقب باشيد![٣]

پى‌نوشت‌ها:

[١].Organic

[٢].Cybernetic

[٣].Tzipi Livni

[٤]. خبرگزارى تيرپرس. عنوان خبر: «وزير خارجه پيشين اسرائيل: با مقامات عربى رابطه جنسى داشتم و فيلمش نيز موجود است»

[٥].Surveillance

[٦].Instant Messaging

[٧].We Chat

[٨].Edward Snowden

[٩].NSA :National Security Agency

[١٠]. بيانات در ديدار با دانشجويان مورّخ ٢١/ تير/ ١٣٧٨.