كتاب جهاد النفس (ترجمه وسائل الشيعة شيخ حر عاملي)
(١)
1 - لزوم مبارزه با نفس
٣ ص
(٢)
2 - وظايف اعضاء بدن
٦ ص
(٣)
3 - گزيدهاى از رساله حقوق امام سجاد(ع)
١٦ ص
(٤)
4 - آراسته شدن به صفات پسنديده
٢٩ ص
(٥)
5 - انديشه براى عبرت و عمل
٤٨ ص
(٦)
6 - مكارم اخلاق
٥١ ص
(٧)
7 - يقين به خدا در روزى عمر، نفع و ضرر
٥٥ ص
(٨)
8 - پيروى از خرد و سرپيچى از جهل
٥٩ ص
(٩)
بيان مؤلف وسائل الشيعه در باره عقل
٦٤ ص
(١٠)
9 - در وجوب چيرگى عقل بر شهوت
٦٥ ص
(١١)
10 - اعتصام به پروردگار
٦٧ ص
(١٢)
11 - توكل بر خدا و واگذارى امور به او
٦٩ ص
(١٣)
12 - اميد نداشتن به غير خدا
٧١ ص
(١٤)
13 - بيم و اميد
٧٤ ص
(١٥)
14 - لزوم ترس از پروردگار
٧٧ ص
(١٦)
15 - بسيار گريستن از ترس پروردگار
٨٣ ص
(١٧)
توضيح مؤلف
٨٤ ص
(١٨)
16 - وجوب حسن ظن به پروردگار و عدم سوء ظن به او
٨٩ ص
(١٩)
17 - سرزنش نفس، تاديب نفس، خشم بر نفس
٩٣ ص
(٢٠)
18 - اطاعت پروردگار
٩٥ ص
(٢١)
19 - شكيبائى در طاعت و معصيت پروردگار
٩٨ ص
(٢٢)
20 - در تقوى و پرهيزكارى
١٠٣ ص
(٢٣)
21 - ورع و پارسائى
١٠٦ ص
(٢٤)
22 - پاكدامنى
١١٣ ص
(٢٥)
23 - اجتناب از حرامها
١١٧ ص
(٢٦)
24 - در وجوب انجام و فريضهها
١٢٤ ص
(٢٧)
25 - شكيبائى در تمام كارها
١٢٧ ص
(٢٨)
26 - در حلم و بردبارى
١٣٣ ص
(٢٩)
27 - رفق و ملايمت
١٣٧ ص
(٣٠)
28 - تواضع و فروتنى
١٤٠ ص
(٣١)
29 - تواضع به هنگام نعمت تازه
١٤٤ ص
(٣٢)
30 - تواضع براى عالم و متعلم
١٤٥ ص
(٣٣)
31 - تواضع در خوردن و آشاميدن
١٤٧ ص
(٣٤)
32 - مقدم داشتن خوشنودى خدا بر هواى نفس
١٤٨ ص
(٣٥)
33 - انديشه قبل از عمل
١٥١ ص
(٣٦)
34 - انصاف
١٥٤ ص
(٣٧)
35 - آنچه براى خود ميخواهى براى ديگران نيز بخواه
١٥٨ ص
(٣٨)
36 - پرداختن به عيوب خويش
١٥٩ ص
(٣٩)
37 - دادگرى
١٦٥ ص
(٤٠)
38 - نبايد انسان از عدالت ستايش كند در حالى كه خود دارا نيست
١٦٧ ص
(٤١)
39 - اصلاح نفس به وقت انحراف
١٦٨ ص
(٤٢)
40 - پرهيز از لغزشها و گناهان
١٧١ ص
(٤٣)
41 - اجتناب از معاصى
١٧٨ ص
(٤٤)
42 - اجتناب از شهوات و لذتهاى حرام
١٨٢ ص
(٤٥)
43 - اجتناب از گناهان صغيره
١٨٣ ص
(٤٦)
44 - كفران نعمت
١٨٨ ص
(٤٧)
45 - گناهان كبيره
١٩٠ ص
(٤٨)
46 - انواع گناهان كبيره
١٩٣ ص
(٤٩)
47 - توبه از گناهان كبيره
٢١٣ ص
(٥٠)
48 - اصرار بر گناه، مبادرت به توبه و استغفار
٢١٩ ص
(٥١)
49 - خصلتهاى حرام و مكروه
٢٢٠ ص
(٥٢)
50 - رياستطلبى همراه با بيدادگرى
٢٣٧ ص
(٥٣)
51 - كنارهگيرى از آلودگيهاى جامعه و رسيدگى به امور مؤمنين
٢٤١ ص
(٥٤)
52 - دين و دنيا
٢٤٤ ص
(٥٥)
53 - فرو خوردن خشم
٢٤٦ ص
(٥٦)
54 - ذكر خدا به هنگام خشم
٢٥٣ ص
(٥٧)
55 - حسد، غبطه
٢٥٤ ص
(٥٨)
56 - آنچه كه عفو شده است
٢٦٠ ص
(٥٩)
57 - تعصب بىجا
٢٦٢ ص
(٦٠)
58 - تكبر، نخوت
٢٦٦ ص
(٦١)
59 - گردنكشى، غرور، خودنمائى
٢٧٢ ص
(٦٢)
60 - گردنفرازى و تكبرى كه حرام است
٢٧٧ ص
(٦٣)
61 - دوستى و دشمنى دنيا
٢٨٠ ص
(٦٤)
62 - زهد، پارسائى
٢٨٣ ص
(٦٥)
63 - نبايد بيش از احتياج به دنبال دنيا رفت
٢٩١ ص
(٦٦)
64 - حرص، آزمندى
٢٩٤ ص
(٦٧)
65 - مال دوستى، جاهپرستى
٢٩٦ ص
(٦٨)
66 - سستى و تنبلى
٢٩٧ ص
(٦٩)
67 - طمع
٢٩٨ ص
(٧٠)
68 - ناسازگارى
٣٠١ ص
(٧١)
69 - بد خلقى
٣٠٢ ص
(٧٢)
70 - سفاهت، شرارت
٣٠٤ ص
(٧٣)
71 - فحاشى، بد زبانى
٣٠٦ ص
(٧٤)
72 - بد زبانى، بىتوجهى در گفتار
٣٠٩ ص
(٧٥)
73 - تهمت، افتراء
٣١٢ ص
(٧٦)
74 - سركشى، ستمگرى
٣١٤ ص
(٧٧)
75 - فخر فروشى
٣١٨ ص
(٧٨)
76 - قساوت قلب
٣٢١ ص
(٧٩)
77 - ستم و بيدادگرى
٣٢٣ ص
(٨٠)
78 - رد مظالم شرط قبولى توبه
٣٢٨ ص
(٨١)
79 - گمراه كردن مردم
٣٣٠ ص
(٨٢)
80 - ظلم پذيرى و كمك به ظالم
٣٣٢ ص
(٨٣)
81 - پيروى از هواى نفس
٣٣٤ ص
(٨٤)
82 - اعتراف به گناه
٣٣٥ ص
(٨٥)
83 - پشيمانى از گناه
٣٣٨ ص
(٨٦)
84 - عدم تظاهر به گناه
٣٤٠ ص
(٨٧)
85 - استغفار از گناه
٣٤١ ص
(٨٨)
86 - توبه نصوح
٣٤٩ ص
(٨٩)
87 - شرايط توبه نصوح
٣٥٥ ص
(٩٠)
88 - روزه گرفتن در ايام چهار شنبه و پنجشنبه و جمعه غسل و نماز براى توبه
٣٥٨ ص
(٩١)
89 - توبه كردن پس از شكستن توبه
٣٥٩ ص
(٩٢)
90 - ياد آوردن گناه و استغفار از آن
٣٦١ ص
(٩٣)
91 - غنيمت شمردن فرصت
٣٦٣ ص
(٩٤)
92 - توبه مداوم در شبانهروز
٣٦٤ ص
(٩٥)
93 - قبولى توبه تا دم مرگ
٣٦٧ ص
(٩٦)
94 - استغفار هنگام سحر
٣٧٣ ص
(٩٧)
95 - جبران لغزشها
٣٧٤ ص
(٩٨)
96 - حسابرسى نفس
٣٧٧ ص
(٩٩)
97 - پرواداشتن در سالهاى آخر عمر
٣٨٤ ص
(١٠٠)
98 - نيكىها پس از ارتكاب بديها
٣٨٧ ص
(١٠١)
99 - قبولى توبه مرتد
٣٩٠ ص
(١٠٢)
100 - اشتغال به اهل و مال
٣٩٠ ص
(١٠٣)
101 - اعمالى كه بر خدا و رسول و امامان عرضه مىشود
٣٩٢ ص
 
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص

كتاب جهاد النفس (ترجمه وسائل الشيعة شيخ حر عاملي) - صحت، علي - الصفحة ٢٥٧ - ٥٥ - حسد، غبطه

حسد مى‌كند و غبطه نمى‌خورد.[١] ٨- امام صادق ٧ فرمود: سه چيز است كه هيچ كس حتى پيامبران نمى- توانند از آنها نجات پيدا كنند: ١- تفكر وسوسه آميز در باره خلقت ٢- فال بد زدن.

٣- حسد. اگر چه مؤمن (ممكن است حالت حسد داشته باشد ولى) به حسد خود عمل نمى‌كند.[٢]


[١] - فرق ميان حسد و غبطه اين است كه حسود از دارا بودن كسى به چيزى ناراحت مى‌شود و دوست دارد كه آن شخص چيزى نداشته باشد، ولى غبطه خورنده هرگز راضى نيست هر كسى چيزى نداشته باشد بلكه از امتياز و دارائى ديگران خوشحال بوده و در عين حال دوست دارد خود نيز دارا و ممتاز باشد.

[٢] - در اينجا توضيح دو مطلب لازم بنظر مى‌رسد: اول تفسير اين سه خصلت. دوم كيفيت دارا بودن اين خصلتها براى مؤمنان و پيامبران.

در مورد مطلب اول بايد گفت: تفكر وسوسه آميز در خلقت را دو گونه و يا بيشتر مى‌توان شرح كرد. شرح اول اينكه انسان در باره چگونگى و آغاز و انجام جهان دچار وسوسه و ترديد شود و فكر كند كه آغاز آفرينش چگونه بوده و خداوند چگونه جهان و جهانيان را آفريده و پيش از آفرينش آنها را چگونه مى‌توان فرض كرد و خلاصه خلقت و وجود خدا، فرشتگان، پريان، عرش، فرش، كرسى، لوح، قلم، و قضاء و قدر چيست؟ شرح دوم اين كه انسان در باره دوستان، انسانها، مسلمانان، مؤمنان و برادران از جهت ايمان و يقين و كفر و شرك و امثال آنها شك و وسوسه و ترديد كند.

در باره طيره و فال بد بايد گفت: منظور از« تفال» فال خوب و منظور از« طيره» فال بد است. البته نمى‌توان انكار كرد كه مسأله تفال و طيره در اسلام تا حدود كمى مورد قبول است و اكنون براى بررسى مختصر به چند آيه و روايت در اين زمينه توجه كنيد:

خداوند در باره دو تن از رسولان خود كه بر پيامبرى و هدايت بسوى قريه‌اى رفته بودند و اهل قريه آنان را قبول نكرده و آنان را به فال بد تهديد مى‌كردند، مى‌گويد:

همانا ما فال بد به شما زديم اگر( از هدايت خودتان) دست بر نداريد عذاب سختى از طرف ما به شما خواهد رسيد، رسولان گفتند: فال شما به شما برگردد.( يس/ ١٨) روايت شده كه: فال بد زدن( از نظر مؤثر دانستن فال در سرنوشت مردم) شرك است كه آن را با توكل از بين ببريد. در كتاب سفينة البحار از پيامبر اكرم٦ نقل شده كه فرمود: زمانى كه فال زدى و يا فال بد زده شدى از آن( بى‌اعتناء) بگذر، باز در كتاب سفينة البحار آمده است كه امام صادق ٧ فرمود: طيره و فال بد بر اساس اراده و فكر خودت است اگر آسان و ناچيز گرفتى آسان و ناچيز مى‌شود و اگر سخت و شديد گرفتى، سخت و شديد مى‌شود، و اگر آن را چيزى ندانستى چيزى نخواهد بود.( پس مى‌توان گفت طيره تا حدودى در رابطه با فكر انسان است و تا حدى مخلوق خيال انسان مى‌باشد.) حسد يك حالت نفسانى است كه همواره انسان حسود را آزار مى‌دهد و تا موقعى كه به مرحله عمل نرسيده خطرى به ديگران ندارد و مرحله عملى آن غيبت و تهمت و بهتان و افتراء و بدگوئى و بالاخره نزاع و خونريزى و جنگ و جدال است، بنا بر اين مؤمن اگر حالت حسد را داشته باشد آن را به مرحله عمل نمى‌رساند.

و اما پيرامون مطلب دوم بايد گفت: منظور از نجات نيافتن مؤمنان مخصوصا پيامبران از سه خصلت ياد شده اين است كه پيامبران هر چه خدمت و نيكوئى كنند باز عده‌اى به مقام و منزلت آنان حسد برده و براى ضرر زدن به ايشان بر آنان فال بد مى‌زنند، و در باره آنان همواره بسيارى از مردم شك و ترديد مى‌كنند، ولى مؤمنان چون مانند پيامبران داراى عصمت نمى‌باشند ممكن است بصورت بسيار ضعيف دچار خصلتهاى فوق شده ولى به مرحله عمل و فعل در نياورند.( مترجم)