سلسله مباحث اسلام، سياست و حكومت

سلسله مباحث اسلام، سياست و حكومت - مصباح يزدي، محمد تقي - الصفحة ٣٩

سياسى و حكومتى را در جامعه، بخصوص از ديدگاه اسلامى بشناسيم از تشبيهى استفاده مى‌كنيم تا بتوانيم اصل موضوع را بهتر درك كنيم.

از ديرباز انديشمندان، جامعه را به پيكر انسان تشبيه كرده‌اند و گفته‌اند؛ همانطور كه بدن انسان از اجزاء، اندامهاى مختلف و سلولهاى فراوان تشكيل شده است، جامعه نيز از نهادها و مؤسسات مختلف بوجود مى‌آيد كه هر كدام داراى قسمتهاى گوناگونى مى‌باشد و هر بخشى از يك عده افراد تشكيل شده كه هر فرد، حكم يك سلول را در بدن انسان دارد. البته گاهى در اين تشبيه افراط و تفريط شده و استفاده درستى از آن نمى‌شود.

معمولا در كارها اعم از علمى و عملى، افراط و تفريط انجام مى‌گيرد و تشخيص حد اعتدال و راه صحيح دشوار است. بعضى در اين زمينه گفته‌اند همان طور كه بدن انسان از اندامهاى متفاوتى تشكيل مى‌شود و به حسب تكوين با هم فرق دارند و هر كدام فقط مى‌توانند وظيفه خاصى را عهده‌دار شوند، اعضاى جامعه هم در اصل تكوين با هم مختلف هستند. هر بخشى از افراد جامعه براى كار معينى ساخته شده‌اند، كه فقط بايد همان كار را انجام بدهند و از آن مرز تجاوز نكنند. بعنوان مثال مى‌دانيم كه همه سلولهاى بدن انسان ابتدا از يك سلول بوجود مى‌آيد و از تقسيم آن سلول واحد است كه انواع سلولهاى سازنده بدن ما بوجود مى‌آيد. بعضى سلولها داراى ساختار ظريف و لطيفى هستند مثل اندام چشم يا سلولهاى مغز و بعضى داراى ساختارهاى محكمى هستند و مثلا استخوان را تشكيل‌