سلسله مباحث اسلام، سياست و حكومت

سلسله مباحث اسلام، سياست و حكومت - مصباح يزدي، محمد تقي - الصفحة ١٠٥

باشيم و اين درجه اختلاف تابعيت هيچ ربطى به اشتراك مردم در اصل انسانيت ندارد. همه مردم از نظر انسانيت در يك درجه هستند اما يا در آنها به طور طبيعى شرايطى وجود دارد كه منشأ اختلاف تكاليف و حقوق مى‌شود، يا بواسطه شرايطى كه كسب كرده‌اند، ويژگى‌ها، توانمنديها، قابليتها، چيزهايى را كسب كردند تكليفى به عهده آنها گذاشته مى‌شود و در مقابلش هم حقى به آنها تعلق مى‌گيرد. پس منشأ اختلاف حقوق و تكاليف همان اختلافات طبيعى يا اختلافاتى است كه ناشى از انتخاب خودشان مى‌شود، مثلا دين خاصى را پذيرفتند يا مهارتهاى خاصى را كسب كردند، ويژگى هاى لازم براى پذيرفتن يك پستى را بدست آورند اين منشأ اختلاف حق مى‌شود، پس منشأ اختلاف حقوق يكى اختلافات طبيعى است و ديگرى اختلافاتى است كه با اختيار خودشان مردم كسب مى‌كنند. و اين ويژگيهاى كسبى و از جمله پذيرفتن اصول و مبانى خاصى در درجه تابعيت و شهروندى ايشان مى‌تواند مؤثر باشد.


~