در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ٥٦ - معاويه منشأ اختلاف در جزئيت بسم الله الرحمن الرحيم است
«بسم الله از قرآن نيست و قرائت نمى شود- نه جهراً و نه سرّاً- (نه بلند، نه آهسته) مگر در قيام (نمازهاى) ماه رمضان».
ابو حنيفه گفته:
«بطور آهسته خوانده مى شود، نگفته آيا جزء سوره است يا نه؛ يعلى مى گويد: سؤال كردم از محمّد بن حسن راجع به بسم الله، پاسخ داد: آنچه بين الدفتين است، قرآن است. به او گفتم: پس چرا آهسته مى خوانى؟ جوابى به من نداد».[١]
اين روايات كه با روايات وجوب قرائت بسم الله تناقض دارند، داراى علل و انگيزه هايى است كه مى فهماند اين روايات، صحّت ندارند.
والبتّه هر يك از بيهقى در سنن وحاكم نيشابورى در مستدرك ورازى در تفسيرش درباره سند روايات بسم الله بحث ودقّت لازم انجام داده اند وذهبى هم در تلخيص مستدرك به آن اشاره كرده و شافعى هم در كتاب ام، بر مختار خود استدلال نموده است.
بابررسى روايات بسم الله وشرايط ويژه بعضى از روايات، پى به منشأ اختلاف روايات بسم الله مى بريم.
[١] - تفسير رازى: ١/ ١٩٤؛ الأم: ١/ ١٠٧؛ مختصر المزنى: ١٤.