مى‌شود. چون در اصطلاح خاص، «علم رجال» آن است كه در شناسايى راويان حديث، از لحاظ نام يا اوصافى كه در قبول يا رد گفته و روايت آنان دخالت دارد، بحث مى‌كند.

فهرست مجموعه‌اى است كه در آن نام مؤلفان و مصنفان گردآورى شده است؛ تراجم، به‌طور عام، شرح حال علماء يا راويان است بدون اشاره به جهاتى كه در رد و قبول روايت مؤثرند؛ و مشيخه نشان‌دهنده سلسله اساتيد حديث است.

و باز علم رجال، به معناى خاص، برحسب انگيزه‌هاى گوناگون، به رشته‌ها و موضوعات محدودترى تقسيم مى‌شود و كتابهاى مربوط به آن شكلهاى مختلفى مى‌گيرد. بعضى از اين كتابها به‌طور عام، شامل نام راويان است، بى‌تعرض به وثاقت يا عدم وثاقت ايشان، مانند طبقات الرجال تأليف (احتمالا) احمد بن ابى عبد الله برقى (متوفا به سال ٢٧٤ يا ٢٨٠). بعضى ديگر درباره ممدوحين يا مذمومين است، مانند كتاب ابن داود قمى (متوفا به سال ٣٦٨) و نيز كتاب استادش احمد بن محمد بن عمار الكوفى (متوفا به سال ١٣٤٦) كه از كتاب او مفصلتر است. برخى فقط درباره اصحاب يك امام است مانند كتاب ابن عقده (متوفا به سال ٣٣٢ يا ٣٣٣) كه فقط در خصوص اصحاب امام صادق- عليه السلام- تأليف شده و مشتمل بر نام چهار هزار راوى است. و در برخى ديگر، جهت خاص ديگرى در نظر گرفته شده، مانند كتاب عبد العزيز بن يحيى الجلودى (متوفا به سال ٣٣٢) كه مشتمل‌