بجز فهرست ابن نديم (متوفا به سال ٣٨٥) كه موضوعا با فهرست مصطلح تا حدودى متفاوت است و درباره تمامى علوم و فنون و مذاهب و سنن معموله ميان مسلمانان و بيان مؤلفات ايشان در هريك از اينها و مؤلفات علماى غيرمسلمان است و سال تأليف آن ٣٧٨ است، فهرست شيخ قديمى‌ترين كتاب مفصلى است كه در اين رشته تاكنون به‌جاى مانده و در دسترس دوره‌هاى بعد قرار گرفته است. فهرست ابو غالب زرارى‌[١] (متوفا به سال ٣٦٨) و معدودى از فهرستهاى متقدم بر شيخ‌[٢]- كه اكنون برجا و در دسترس است- كتابهايى كوچك، بل‌

[١] . فهرست ابو غالب، بخشى از رساله‌[ نامه‌] معروف اوست به فرزندزاده‌اش كه در آن از شرح‌حال پدران و اعمام و سلسله فاميل خود سخن رانده و اجازه روايت كتابهاى مذكور در اين فهرست را به او داده است. نسخه‌اى از اين كتاب به خط نسخى شيوا و نه‌چندان‌قديمى، در ٢٩ صفحه، به قطع خشتى در كتابخانه آستان قدس به شماره ٧٦٦٩ ضبط است. آغاز نسخه چنين است:

« حدثنا ابو عبد الله الحسين بن عبد الله بن ابراهيم الواسطى، قال حدثنا ابو غالب احمد بن محمد بن سليمان بن الحسن بن الجهم بن بكير بن اعين الشيبانى، منه الى ابن ابنه محمد بن عبد الله بن احمد، سلام عليك فانى احمد الله اليك، الله الذى لا اله الا هو ...»