گرديد بر او واجب است كه براى اداى حج به آنجا بازگردد. اما اگر تا آغاز فصل حج در شهر مكه باقى ماند بر او واجب است كه حج را بر حسب وظيفه خود انجام دهد و اگر عمره مفرده خود را در ماههاى حج انجام داده باشد مى‌تواند كه اين عمره مفرده را بجاى عمره تمتع خود قرار دهد. و اگر وظيفه او حج تمتع است آن را جزء حج خود قرار دهد، و اللَّه العالم.

(٢٣٣)

اگر شخص مكلّف براى اداى وظيفه حج به مكّه رفت، آيا جايز است كه عمره مفرده و حج تمتع را در همان سال انجام دهد يا خير؟

[جواب‌]

باسمه تعالى: آرى بر او جايز است كه عمره مفرده را پيش از عمره تمتع و يا پس از تمام شدن اعمال حج تمتع انجام دهد لكن بنا بر احتياط بايد فاصله معتبر ميان دو عمره راه (عمره تمتع و عمره مفرده) رعايت كند، اين در صورتى است كه عمره مفرده او پيش از عمره تمتع بوده باشد، اما اگر عمره مفرده‌اش را بعد از اعمال حج تمتع به نيّت رجاء به جا آورد اشكال ندارد. گرچه ماهى كه در آن براى عمره تمتع مُحرم شده است، نيز سپرى نشده باشد. همچنين بجا آوردن عمره مفرده ميان اعمال عمره تمتع و حج تمتع جايز نمى‌باشد، و اللَّه العالم.

(٢٣٤)

گفته شده است «كسى كه به حج نرفته است و در ماههاى حج به عمره مفرده رفته باشد بر او واجب است كه تا حج در آنجا باقى بماند و عمره مفرده‌اش را به عمره تمتع تبديل كند» آيا اين سخن صحيح مى‌باشد؟

و بر فرض صحّت آن، حكم كسى كه جاهل به حكم است يا آن را فراموش‌