بجا آورد، اما پس از فوت پدر، از ارثى كه به او رسيده بود خود فرزند مستطيع گرديد، در اين حالت، آيا بر فرزند واجب است كه اول از طرف پدرش حج بجا آورد سپس از طرف خودش يا آنكه بر او واجب است كه حج خود را- بر حج پدر- مقدم بدارد؟

[جواب‌]

باسمه تعالى: بر او واجب است كه حج خود را مقدم بدارد، و اللَّه العالم.

(١٣٢)

شخصى وصيت كرد كه از ثلث او حج بجا آورند و يك شخصى را نيز براى اداى آن معين كرد اما ورثه شخص ديگرى را براى حج به نيابت انتخاب كردند. حكم حج او چگونه است و اجرت و هزينه او بر عهده كيست؟

[جواب‌]

باسمه تعالى: اگر آن شخص معين از رفتن به حج خوددارى كرد يا نتوانست به حج برود چيزى بر ورثه نيست وگرنه اگر آنچه كه او وصيت كرده است، غير از حجة الاسلام است- يعنى حج واجب نيست بلكه حج مستحبى بوده است- واجب است كه همان شخص معين را از ثلث ميت به نيابت انتخاب كنند و نائب گرفتن شخص ديگرى براى حج كفايت نمى‌كند.

و اگر حج او حجة الاسلام باشد ميت برى‌ء الذّمة مى‌گردد و واجب است كه مؤونه و هزينه حج در كارهاى خير مصرف شود، و در اين دو فرض، اجرت و مزد حج شخص ديگر بر عهده كسى است كه آن شخص را براى انجام حج به نيابت از ميت تعيين كرده است و از تركه ميت و يا از ثلث او پرداخت نمى‌گردد، و اللَّه العالم.