دين و زندگانى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٣٥ - - فصل ششم - تحقيقى در مورد اراده
اگر ما از علم و آگاهى به نسبت كافى برخوردار باشيم، اراده ما شفافتر مىشود و افعال صادره از اعضاى بدن ما مفيدتر، عقلايىتر، و به خرد و قانون نزديكتر مىگردد.
و در مرحله دوم و نهايى كه در چگونگى اعمال ما و حتى پارهاى از اخلاق ما نقش اساسى را ايفا مىكند شدت شوق به امورى و ضعف شوق به چيزهايى مىباشد اين شوق گاهى به مزاج و طبيعت افرادى، گاهى به تربيت اشخاصى و گاهى به ذكاوت و فزونى عقل جماعتى، وابستهگى دارد.
و در همين نقطه، نيكوكاران و بدكاران، بدبختها و خوشبختها، فرومايگان و سرفرازان و فرزانگان، اظهار وجود مىكنند.
آنچه كه تاكنون در مورد فوايد اصول و فروع دين (فرهنگ اسلامى) گفتيم، روشن بود، و چيزى تازه و جديد و نه سرمكتومى بوده كه ديگران نمىدانستند و من آن را كشف كردهام!
بلى غالبا فوايد دين در زندگانى روشن است ولى اكثريت مردم علاقهاى به آنها نداشته و ندارند و با حفظ شرايط فعلى، آينده هم اگر بدتر نباشد بهتر نخواهد بود، مگر گاهى كه كميت و كيفيت فكرى بشر فزونى يابد و تجارت تلخ زندگى راهى براى او جز راه