اصول فلسفه و روش رئالیسم ط-صدرا - علامه طباطبایی با مقدمه و پاورقی استاد مطهری - الصفحة ١٤٦ - ٢ اصل انطباق با محیط
١. اصل کوشش برای حیات
٢. اصل انطباق با محیط
موجود زنده در کوششی که برای حیات میکند ناچار است خود را طوری مجهز بسازد که بتواند در محیطی که هست به حیات خود ادامه دهد و تردیدی نیست که عوامل طبیعی و شرایط ادامه حیات همیشه و همه جا یکسان نیست بلکه مختلف و متفاوت است. این اختلاف و تفاوت شرایط ادامه حیات قهراً موجب اختلاف و تفاوت احتیاجات حیاتی موجود زنده میشود؛ یعنی ادامه حیات در هر محیطی مستلزم مجهز بودن موجود زنده به وسایل و ابزارها و تجهیزات مخصوصی است که احتیاجات مخصوص آن محیط را رفع کند.
علمای علمالحیات- و مخصوصاً جانور شناسان- در مطالعات خود به این نکته برخوردهاند که همواره با تغییر محیط و تغییر احتیاجات، در وضع تجهیزات وجودی موجود زنده تغییراتی حاصل میشود که با محیط و احتیاجات جدید متناسب است.
این تغییرات وجودی گاهی خود به خود و پنهان از شعور موجود زنده وقوع پیدا میکند و گاهی آشکار؛ یعنی گاهی موجود زنده از روی علم و شعور و اراده این تغییرات را