جامع المسائل - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٩١ - زمين و باغ و محصولات كشاورزى

جواب: بلى خمس آن را بايد بپردازد. مگر اينكه بمقدار امرار معاش باشد كه فعلا خمس ندارد.

سؤال ٧٥٩: اين جانب داراى چند هكتار زمين كشاورزى هستم كه خمس آن را پرداخته‌ام. و هر ساله مقدارى گندم از آن برداشت مى‌كنم كه قسمتى از آن را جهت تأمين معاش خانواده خود مصرف مى‌كنم و بقيه را به فروش مى‌رسانم. لطفا كيفيت خمس آن را بيان فرماييد. و آيا مخارجى كه براى كشت و برداشت گندم مزبور صرف كرده‌ام مى‌توانم از حاصل كسر كنم؟

جواب: مقدارى از محصول گندم مزبور كه از مخارج سال خود و خانواده شما زياد بيايد، بايد خمس آن را بپردازيد. و مخارجى كه براى بدست آوردن محصول مصرف كرده‌ايد اگر چيزى است كه عين آنها باقى نيست مى‌توانيد از حاصل كسر كنيد و اگر چيزى است كه عين آنها باقى است، مثل ابزار و آلاتى كه براى شخم زدن و درو كردن، از درآمد سال خريدارى كرده‌ايد بايد خمس آنها را بپردازيد و نمى‌توانيد از حاصل كسر كنيد.

سؤال ٧٦٠: اين جانب هر ساله مقدار مشخصى بذر گندم كشت مى‌كنم، آيا هر سال بايد خمس آن را بپردازم؟

جواب: سال اوّل كه خمس آن را داديد، آن مقدار در سالهاى بعد خمس ندارد.

سؤال ٧٦١: شخصى از درآمد سال، ملك يا چيز ديگرى را براى تجارت و سرمايه خريده، و تا آخر سال ترقى كرده و ١٠٠ هزار تومان ارزش پيدا كرده و خمس آن را نداده است. در پايان سال دوم، ارزش آن ٢٠٠ هزار تومان شده است، فعلا خمس آن چگونه محاسبه مى‌شود؟

جواب: در فرض سؤال، خمس آن ٥٦ هزار تومان مى‌شود. چون آخر سال اوّل، خمس آن را كه ٢٠ هزار تومان بوده، نداده است. و همانگونه كه سهم صاحب سرمايه ترقى كرده، خمس هم ترقى كرده است. لذا فعلا بايد خمس سال اول و ترقى سال دوم آن را، باضافه خمس ترقى سهم صاحب سرمايه بدهد. و اگر سال دوم نيز آن را نپرداخت، بايد همينطور خمس را بصورت تصاعدى محاسبه و