جامع المسائل - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٥١٢ - ديه دندان

سؤال ١٩٣٧: اگر نيزه يا گلوله در دست يا پا فرو رود، در مورد مرد يكصد دينار ديه ذكر شده، آيا در مورد زن هم همين است يا فرق مى‌كند؟

جواب: به طور كلى ديه زن از لحاظ شرعى تا ثلث ديه، مساوى مرد است و تفاوتى نمى‌كند. و اگر به ثلث ديه برسد يا بيشتر شود، نصف ديه مرد مى‌شود. و در موارد ثبوت ديه فرقى بين آلات متعدده وجود ندارد. بلى ظاهر اين است كه در نافذه اطراف زن، حكومت يعنى ارش ثابت است. همانطور كه در كتاب الديات (تفصيل الشريعة)، ص ٢٦١، م ٣، آمده است.

سؤال ١٩٣٨: مى‌دانيم كه ديه زن تا ثلث ديه، مساوى ديه مرد است؛ و اگر بيش از ثلث شد، نصف ديه مرد مى‌شود، حال اگر چند ضربه و جراحت وارد شده باشد كه مجموع زايد بر ثلث مى‌شود ولى هر يك كمتر از ثلث است، آيا ديه تنصيف مى‌شود يا خير؟

جواب: اگر جراحات وارده، به يك ضربت و در يك عضو وارد شده، ملاك در ثلث، مجموع صدمات مى‌باشد و اگر با ضربات متعدده يا در اعضاى مختلف واقع شده باشد، ديه هر صدمه و جراحتى، جداگانه محاسبه مى‌شود كه اگر زايد بر ثلث باشد تنصيف مى‌شود و الّا تنصيف نمى‌شود، اگر چه مجموع آن بيشتر از ثلث باشد.

ديه دندان‌

سؤال ١٩٣٩: در اثر ضربه‌اى دندان طفلى افتاده (دندان مذكور لق و ناسالم بوده و بعد از چند روز خودش مى‌افتاده است) بعد از افتادن در مدت كوتاهى بجاى آن دندان روييده، حكم آن چيست؟ آيا ارش است يا ديه دندان سالم؟

جواب: در فرض سؤال، اگر افتادن دندان مستند به ضربه باشد؛ ظاهرا حكم آن ديه است. اما اگر به ارش مصالحه كنند اقرب به احتياط است. و اگر افتادن آن مستند به ضربه نباشد، ديه و ارش ثابت نيست، هر چند ضارب گناهكار و مستحق تعزير است.

سؤال ١٩٤٠: شخصى زده و دندان كسى را شكسته و از بين برده است، لطفا مقدار ديه آن را بيان فرماييد.