جامع المسائل - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٦٠ - خيار غبن
سؤال ١٠٤٧: شخصى منزل خود را به بيع شرط مىفروشد، به اين صورت كه هرگاه بايع پول را پس داد معامله فسخ شود، آيا اين معامله صحيح است؟
جواب: حكم كلى مسأله اين است كه در بيع شرط بايد مدت معلوم باشد وگرنه شرط فاسد است. و شرط فاسد گرچه مفسد نيست، ولى در مورد سؤال چون شرط مجهول است و جهل آن به معامله سرايت مىكند، لذا اين نوع معامله باطل است.
خيار تأخير
سؤال ١٠٤٨: قطعه زمينى حدود سه سال پيش فروخته شده است و خريدار حدود نصف قيمت را داده است و از دادن مابقى آن خوددارى مىكند. در صورتى كه صيغه معامله با رضايت طرفين جارى شده باشد، ضرر اين معامله بعد از اين مدت متوجه فروشنده است يا خريدار؟
جواب: از مورد سؤال اطلاع ندارم. ولى به طور كلى، پس از آنكه معامله با توافق و رضايت طرفين قطعى شد، ضرر و استفاده زمين مربوط به خريدار است و ضرر و استفاده پول آن مربوط به فروشنده، و اگر اختلاف وجود دارد به دادگاه مراجعه شود تا ان شاء اللّه حل گردد.
سؤال ١٠٤٩: شخصى متاعى را فروخته است و به صورت مجزّا نگهدارى مىكند و خريدار براى بردن آن مراجعه نكرده است. بايع در مورد اين كالا چه وظيفهاى دارد؟
جواب: اگر پول آن را دريافت نكرده، با شرايط خيار تأخير ثمن، حق خيار دارد و اگر پول آن را دريافت كرده، لازم است جنس را به عنوان امانت حفظ كند.
خيار غبن
سؤال ١٠٥٠: اين جانب معاملهاى كردم با قيمتى كه بعدا متوجه شدم اين مقدار ارزش نداشته وظيفه چيست؟
جواب: در صورت ثبوت غبن، خيار غبن ثابت است و در فرض اختلاف بايد به دادگاه مراجعه شود.