جامع المسائل - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٥٣٨ - عاقله

نهايتا پس از جراحيهاى مكرر و پيوندهاى لازم، پاى مصدوم كج و كوتاه و زانويش بى‌حركت و مقدارى خميده مانده كه طبق نظريه پزشكى قانونى در مجموع و شرايط فعلى ٦٥ درصد نقص عضو (نسبت به ارزش عضوى) ايجاد شده است.

خواهشمند است مقدار ديه و يا ارش را كه شخص ضارب و مقصر نسبت به موارد فوق بايد بپردازد بيان فرماييد:

٥- جهت ترميم گوشت و پوست پاى مصدوم، از پاى ديگرش گوشت و پوست برداشته و پيوند زده‌اند، آيا پاى سالم هم كه تكه‌بردارى شده و اثراتش باقى است، ارش دارد؟

جواب: در فرض سؤال كه ظاهرا عوارض حاصله با يك ضربه پيش آمده است، ديه خورد شدن و شكستن پا كه معيوب مانده است، ثلث ديه پا مى‌باشد (حدود ٣/ ١٦٦ دينار طلاى مسكوك كه هر دينار ١٨ نخود است) و نسبت به ساير جراحات و اثرى كه روى پاى ديگر مانده، بهتر است با تصالح مسأله را خاتمه دهند.

عاقله‌

سؤال ٢٠٣٠: مقصود از عاقله كه در بعض موارد بايد ديه را بدهد كيست؟

جواب: عاقله عبارت است از مردان بالغ عاقل، از خويشاوندان پدرى جانى يا قاتل، مانند برادرها، برادرزاده‌ها، و عموها و عموزادگان. و بنابر اقوى پدر و جد پدرى و اولاد قاتل نيز از عاقله محسوب مى‌شود. ولى بچه و زن به طور كلى و مجنون جزء عاقله نيستند و اگر كسى عاقله ندارد، يا عاقله او تمكن مالى ندارند، ديه بر عهده خود او است.

سؤال ٢٠٣١: در مورد قتل، يا بعض جنايات خطايى كه ديه بر عاقله است، آيا اين حكم شامل همه موارد خطا مى‌شود يا خير؟

جواب: در مواردى كه قاتل يا جانى اقرار به قتل يا جنايت خطايى كند، ديه بر عاقله نيست. بلكه بر خود قاتل يا جانى است. و نيز اگر قاتل يا جانى قتل يا جنايت را به مال ديگر غير از ديه، صلح كند، ذمّه خودش مشغول مى‌شود و به عاقله مربوط نيست.