تفسيراحسنالحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ١٢ - اولین و آخرین سوره
تقسیم سورهها به سالهای قبل از هجرت و بعد از آن
در بعضی از کتابها، تعیین کردهاند که کدامیک از سورههای در کدامیک از سالهای قبل از هجرت و یا بعد از هجرت نازل شدهاند.
این تعیین، گرچه یقینی نیست، ولی میشود از آن در فهم قرآن مجید استفاده کرده تعیین مذکور به قرار ذیل است:
سال اول بعثت، ٢٦ سوره سال دوم بعثت، ١٣ سوره سال سوم بعثت، ٨ سوره. سال چهارم بعثت، ٧ سوره.
سال پنجم بعثت، ٤ سوره. سال ششم بعثت، ٤ سوره.
سال هفتم بعثت، ٥ سوره. سال هشتم بعثت، ٤ سوره.
سال نهم بعثت، ٣ سوره سال دهم بعثت، ٣ سوره.
سال یازدهم بعثت، ٤ سوره. سال دوازدهم بعثت، ٥ سوره.
سال سیزدهم بعثت، ٤ سوره. [١]
سال اول هجرت، ٤ سوره. سال دوم هجرت، ٣ سوره.
سال سوم هجرت، ٢ سوره. سال چهارم هجرت، ٢ سوره.
سال پنجم هجرت، ٢ سوره. سال ششم هجرت، ٢ سوره.
سال هفتم هجرت، ٣ سوره. سال هشتم هجرت، ٢ سوره.
سال نهم هجرت، ٢ سوره. سال دهم هجرت، ٢ سوره.
مجموع اینها ٢٤ سوره هستند و این مطلب با آنکه گفته شد در مدینه بیست و شش سوره نازل شده است منافات دارد.
اولین و آخرین سوره
در مقدمه تفسیر «برهان» ج ١/ ٢٩ از امام صادق علیه السّلام نقل شده: اولین سورهای که نازل گردید بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ ...
[١]- اینها نود سورهاند و بر خلاف آنست که در مکه ٨٦ آیه نازل شده است.