فرهنگ قرآن - امامی، عبدالنبی - الصفحة ١٢٢ - ٤ عفّت و تعفّف در تفاسیر روایی
یک اخطار، میفرماید: خداوند شنوا و دانا است: «وَ اللَّهُ سَمِیعٌ عَلِیمٌ.»؛ آنچه را میگویید، میشنود، و آنچه را در دل دارید و یا در سر میپرورانید، میداند. [١] ٤. عفّت و تعفّف در تفاسیر روایی
در تفاسیر روایی: برهان، نور الثقلین و در المنثور فی قوله تعالی:
«لِلْفُقَراءِ الَّذِینَ أُحْصِرُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ لا یَسْتَطِیعُونَ
ضَرْباً فِی الْأَرْضِ یَحْسَبُهُمُ الْجاهِلُ أَغْنِیاءَ مِنَ
التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُمْ بِسِیماهُمْ لا یَسْئَلُونَ النَّاسَ إِلْحافاً
وَ ما تُنْفِقُوا مِنْ خَیْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِیمٌ» [٢]، روایاتی
را نقل نمودهاند، از جمله:
الف- علی بن ابراهیم فرمود: «هم الذین لا
یسئلون الناس الحافا من الرضی و المتحملین فی الدّین لا یسئلون الناس
الحافا، و لا یقدروا ان یضربوا فی الارض فیکسبوا، فیحسبهم الجاهل اغنیاء من
تعفّف عن السؤال.»: آنان کسانی هستند که به خاطر رضا و خشنودی که دارند،
از مردم به اصرار سؤال نکرده و کسانیاند که در دین صبر و پایداری میکنند،
درحالیکه با اصرار از مردم سؤال نمیکنند و توانایی آن را ندارند که در
زمین سیر کنند تا کسب معیشت نمایند. پس کسی که نادان به احوال آنها است، به
واسطه خودداری نمودن آنان از سؤال کردن، چنین میپندارند که آنان غنی و
بینیازند. [٣]
ب- ابو علی طبرسی، صاحب کتاب مجمع البیان آورده که: «قال
ابو جعفر علیه السّلام: نزلت الایة فی اصحاب الصفّه.» [قال:] «و کذلک رواه
الکلبی عن ابن عباس و هم نحو من اربعمائة رجل لم یکن لهم مساکن بالمدینة و
لا عشائر یأوون الیهم، فجعلوا انفسهم فی المسجد و قالوا نخرج فی کل سریّة
یبعثها رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله، فحث اللّه الناس علیهم، فکان
الرجل اذا اکل و عنده فضل، اتاهم به، اذا امسی.»: ابو جعفر، امام باقر علیه
السّلام فرمود: آیه درباره اصحاب صفّه نازل گردید، است.
[صاحب مجمع گفت:] کلبی چنین روایتی را از ابن عباس روایت نمود، و آنان نزدیک به
[١]. تفسیر نمونه، ج ١٤، ص ٥٤٣- ٥٤٢.
[٢]. بقره/ ٢٧٣.
[٣]. برهان، ج ١، ص ١٥٨.