مديريت و فرماندهى در اسلام - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٨ - ب- بهرهگيرى هر چه بيشتر از مشاوره
هرگز بخيل را در مشورت خود دخالت مده، كه تو را از نيكو كارى منصرف كرده و از فقر مىترساند و نيز با افراد ترسو و بزدل مشورت نكن كه روحيه تو را تضعيف كرده، و از تصميمگيرى قاطع باز مىدارند! همچنين حريص را به مشاوره مگير، كه حرص و ستم را در نظر تو زينت مىبخشد! زيرا «بخل» و «ترس» و «حرص» تمايلات مختلفى هستند كه سرچشمه آنها، سوء ظن به خداست!» [١]
امام صادق عليه السلام به چهار شرط ديگر در كلام خود اشاره كرده، مىفرمايد:
«... و لا تُشِرْ عَلى مُسْتَبِدٍّ بِرَأَيِهِ، وَ لا عَلى وَغْدٍ، وَ لا عَلى مُتَلَوِّنٍ، وَ لا عَلى لَجُوجٍ ...؛ با آدم مستبد و خود رأى، و با سست خرد، و با كسى كه پيوسته رنگ عوض مىكند (منافق) و نيز با افراد لجوج هرگز مشورت نكن!» [٢]
همچنين مشاور نبايد كذّاب و دروغگو باشد؛ حضرت اميرمؤمنان على عليه السلام فرموده:
«لا تَسْتَشِرِ الْكَذَّابَ، فَإِنَّهُ كَالْسَّرابِ يُقَرِّبُ عَلَيْكَ الْبَعيدَ وَ يُبَعِّدُ عَلَيْكَ الْقَريبَ؛ با كذّاب و دروغگو مشورت منما زيرا كه او چون سراب بوده دور را در نظر تو نزديك و نزديك را دور مىنماياند!» [٣]
به اين ترتيب، مشاوران هميشه بايد از ميان افراد آگاه، شجاع، با ايمان، و دورنگر انتخاب شوند.
[١]- نهجالبلاغه، بخش نامهها و فرمانها، نامه ٥٣.
[٢]- الحياة، ج ١، ص ١٩٣.
[٣]- غررالحكم، آمدى، ج ٦، ص ٣١٠.