مديريت و فرماندهى در اسلام - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٨ - ٨- جمع آورى اطّلاعات و آمار
آنها به سرعت جادّهها را پشت سر گذاشتند، ناگاه به زنى رسيدند كه با عجله به سوى مكّه مىرفت؛ او را متوقّف ساخته، و مورد بازپرسى قرار دادند؛ وسائل و لباس همراه او را جستجو كردند، امّا چيزى نيافتند؛ زن شديداً اين مأموريّت را انكار كرد؛ حتّى سوگند ياد نمود.
امّا حضرت على عليه السلام فرمود:
«انِّى احْلِفُ بِاللّهِ ماكَذَبَ رَسُولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله و سلم وَلاكَذَبْنا وَلَتُخْرِجَنَّ هَذَا الْكِتابَ اوْ لَنَكْشِفَنَّكِ؛
من به خدا سوگند مىخورم كه نه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم دروغ گفته، نه ما دروغ گفتهايم، حتماً نامهاى را كه همراه دارى تحويل ده، والّا آن را از تو بيرون مىآوريم!»
زن جاسوس كه مسأله را جدّى ديد از على عليه السلام تقاضا كرد كه كمى از او فاصله بگيرند، سپس نامه كوچكى از لا به لاى گيسوان بلند خود بيرون آورد و به على عليه السلام) تسليم نمود؛ و حضرت نامه را به حضور پيامبر آورد. پيامبر نويسنده نامه، «حاطِب» را احضار فرمود و شديداً مورد مؤاخذه قرار داد. [١]
براى اينكه اين جريان بار ديگر تكرار نشود، آياتى از اوائل سوره «ممتحنه» نازل گرديد كه آغاز آن چنين است:
«يا ايُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاتَتَّخِذُوا عَدُوِّى وَعَدُوَّكُمْ اوْلِياءَ تُلْقُونَ الَيْهِمْ بَالْمَوَدَّةِ وَقَدْ كَفَرُوا بِما جاءَكُمْ مِنَ الْحَقِّ؛
اى كسانى كه ايمان آوردهايد! هرگز كافران را كه دشمن من و شما هستند ياران خود نگيريد و طرح دوستى با آنها نريزيد ...» [٢]
٢- امام علىّ بن موسى الرّضا عليه السلام مىفرمايد:
[١]- سيره ابن هشام، ج ٢، ص ٣٩٩.
[٢]- مجموعه آياتى كه در اين واقعه نازل گرديد ٩ آيه از اول سوره تا آيه نهم سوره ممتحنه است. (مجمع البيان، ج ٩، ص ٢٦٩.)